Εναλλακτική υπηρεσία των αντιρρησιών συνείδησης
Αίτηση του ενδιαφερόμενου για την αναγνώρισή του ως αντιρρησίας συνείδησης για θρησκευτικούς ή ιδεολογικούς λόγους, στην οποία αναφέρει τα πλήρη ληξιαρχικά του στοιχεία, τη διεύθυνση διαμονής του, καθώς και τις γραμματικές και τις επαγγελματικές του γνώσεις.
Η υποβολή δικαιολογητικών μπορεί να γίνει αυτοπροσώπως ή μέσω πληρεξουσίου ή με συστημένη επιστολή προς την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία ή μέσω ΚΕΠ. Σε περίπτωση ταχυδρομικής αποστολής ή κατάθεσης στο ΚΕΠ, ισχύει η ημερομηνία κατάθεσης στο ταχυδρομείο ή στο ΚΕΠ.
Κατάθεση από τον αιτούντα (δια ζώσης ή ταχυδρομικά)
Οι ενδιαφερόμενοι απαιτείται να μην έχουν υπηρετήσει ενόπλως για οσοδήποτε χρονικό διάστημα στις Ελληνικές ή ξένες Ένοπλες Δυνάμεις ή στα Σώματα Ασφαλείας, μετά τον ενστερνισμό των πεποιθήσεων που τους εμποδίζουν στην εκπλήρωση ένοπλης στρατιωτικής υποχρέωσης για λόγους συνείδησης.
Οι ενδιαφερόμενοι απαιτείται να μην έχουν καταδικαστεί ή να μην εκκρεμεί σε βάρος τους ποινική δίωξη για έγκλημα που έχει σχέση με χρήση όπλων, πυρομαχικών ή παράνομης βίας.
Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά κατατίθενται στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία μέσα σε αποκλειστικές προθεσμίες: α. Από τους στρατεύσιμους: Εφόσον πρόκειται για πρωτόκλητους, από την ημερομηνία πρόσκλησής τους για κατάταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις, μέχρι την ημερομηνία που υποχρεούνται για κατάταξη σε αυτές, ενώ όσοι κλήθηκαν για κατάταξη και έτυχαν αναβολής, μετά τη διακοπή ή λήξη της και μέχρι την ημερομηνία που υποχρεούνται για κατάταξη. β. Από τους ανυπότακτους: Μετά τη διακοπή της ανυποταξίας τους και μέχρι την ημερομηνία που υποχρεούνται για κατάταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις. γ. Από τους έφεδρους: Από την ημερομηνία πρόσκλησής τους για εκπλήρωση εφεδρικής υποχρέωσης στις Ένοπλες Δυνάμεις, μέχρι την ημερομηνία που υποχρεούνται για κατάταξη σε αυτές.
Οι ενδιαφερόμενοι απαιτείται να μην έχουν λάβει άδεια οπλοφορίας ή να μην έχουν ζητήσει να τους χορηγηθεί άδεια, καθώς και να μη συμμετέχουν σε μεμονωμένες ή συλλογικές δραστηριότητες σκοπευτικών αγώνων, κυνηγιού ή παρόμοιων εκδηλώσεων, οι οποίες έχουν άμεση σχέση με τη χρήση όπλων
Η διαδικασία αφορά στην αναγνώριση ως αντιρρησία συνείδησης και απευθύνεται σε πολίτες, οι οποίοι για λόγους συνείδησης αρνούνται να εκπληρώσουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, επικαλούμενοι τις θρησκευτικές ή ιδεολογικές τους πεποιθήσεις.
Πιστοποιήσεις ή βεβαιώσεις των Αστυνομικών και Δασικών Αρχών του τόπου κατοικίας του καθώς και του τόπου εγγραφής του στα μητρώα αρρένων, από τις οποίες να προκύπτει ότι ο ενδιαφερόμενος δεν κατέχει άδεια οπλοφορίας ή κυνηγιού ούτε έχει ζητήσει να του χορηγηθούν τέτοιες άδειες.
Υπεύθυνη δήλωση του ν.1599/1986 στην οποία θα δηλώνει ότι «από όσα είμαι σε θέση να γνωρίζω δεν έχω παραπεμφθεί σε ποινική δίκη για πλημμέλημα ή κακούργημα με απευθείας κλήση ή βούλευμα και δεν έχει ασκηθεί σε βάρος μου ποινική δίωξη για έγκλημα, που έχει σχέση με χρήση όπλων, πυρομαχικών ή παράνομης βίας».
Βεβαίωση μόνιμης κατοικίας από το Δήμο του τόπου διαμονής του.
Υπεύθυνη δήλωση του ν.1599/1986 στην οποία δηλώνει τους λόγους που επικαλείται για να αναγνωρισθεί ως αντιρρησίας συνείδησης, ότι δεν έχει υπηρετήσει σε Σώματα Ασφαλείας ή στις Ελληνικές ή ξένες Ένοπλες Δυνάμεις και ότι δεν συμμετέχει σε μεμονωμένες ή συλλογικές δραστηριότητες σκοπευτικών αγώνων ή αγώνων κυνηγιού κ.λ.π, οι οποίες έχουν άμεση σχέση με τη χρήση όπλων, μετά τον ενστερνισμό των πεποιθήσεων που τον εμποδίζει στην εκπλήρωση ένοπλης στρατιωτικής υποχρέωσης για λόγους συνείδησης. Η δήλωση αυτή μπορεί να συνοδεύεται από οποιαδήποτε άλλα έγγραφα στοιχεία, τα οποία είτε ενισχύουν είτε διευκρινίζουν τους ισχυρισμούς του ενδιαφερόμενου.
Ειδικά για όσους επικαλούνται τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, προκειμένου να αποφύγουν ενδεχόμενες καθυστερήσεις κατά την εξέταση του αιτήματός τους, συνιστάται να προσκομίσουν, επιπλέον των παραπάνω δικαιολογητικών, και βεβαιώσεις από την αρμόδια Εκκλησιαστική Αρχή, από τις οποίες να προκύπτει το θρήσκευμα που πρεσβεύουν (οι ίδιοι και τα μέλη της οικογένειάς τους) και η χρονολογία ένταξής τους (βαπτίσματος) στο θρήσκευμα αυτό, πιστοποιήσεις ή βεβαιώσεις γραμματικών γνώσεων του γυμνασίου ή λυκείου στο οποίο φοίτησαν ή φοιτούν, από τις οποίες να προκύπτει επιπλέον και τυχόν απαλλαγή τους από την παρακολούθηση του μαθήματος των θρησκευτικών, καθώς επίσης και ευκρινές φωτοαντίγραφο του Δελτίου Αστυνομικής Ταυτότητας.
Η διαδικασία αφορά στην έκδοση εξουσιοδότησης από τον άμεσα ενδιαφερόμενο προς το πρόσωπο που εξουσιοδοτεί για να ενεργεί για λογαριασμό του, στο πλαίσιο διεκπεραίωσης υποθέσεων και μέχρι του εύρους εξουσίας που του παρέχεται. Η εξουσιοδότηση για να είναι αποδεκτή από κάθε διοικητική αρχή θα πρέπει να φέρει το γνήσιο της υπογραφής του εξουσιοδοτούντος και άμεσα ενδιαφερόμενου προσώπου, καθώς με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η δήλωση της βούλησής του. Η εξουσιοδότηση εκδίδεται είτε με επίσκεψη του πολίτη σε οποιαδήποτε διοικητική αρχή ή ΚΕΠ για τη βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής του στο κείμενο εξουσιοδότησης που επιθυμεί, είτε με τη χρήση της υπηρεσίας ηλεκτρονικής έκδοσης εξουσιοδότησης (e-exousiodotisi), μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης (ΕΨΠ-gov.gr) της δημόσιας διοίκησης.
Εξουσιοδότηση ή συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο από τον άμεσα ενδιαφερόμενο προς το πρόσωπο που εξουσιοδοτεί για να ενεργήσει για λογαριασμό του για την διεκπεραίωση της συγκεκριμένης διαδικασίας, που ισχύει και για τις επιμέρους ενέργειες οι οποίες ενδεχομένως απαιτούνται, υπό την προϋπόθεση ότι οι ενέργειες αυτές περιγράφονται επαρκώς στο σώμα της εξουσιοδότησης ή του πληρεξουσίου.
#Οι λόγοι συνείδησης πρέπει να απορρέουν από μία γενική αντίληψη για τη ζωή, βασισμένη σε συνειδητές θρησκευτικές, φιλοσοφικές ή ηθικές πεποιθήσεις, που εφαρμόζονται από το άτομο απαράβατα και εκδηλώνονται με τήρηση ανάλογης συμπεριφοράς. #Οι αναγνωριζόμενοι ως αντιρρησίες συνείδησης υποχρεούνται να εκπληρώσουν εναλλακτική υπηρεσία. #Δεν γίνονται δεκτά αιτήματα αναγνώρισης ως αντιρρησιών συνείδησης που υποβάλλονται από τους ενδιαφερόμενους για δεύτερη φορά, μετά από απόρριψη προηγούμενου όμοιου αιτήματος για ουσιαστικούς λόγους. #Η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας καθορίζεται ως εξής: α) Δεκαπέντε (15) μηνών, για όσους θα ήταν υπόχρεοι πλήρους κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης, αν υπηρετούσαν ενόπλως. β) Δώδεκα (12) μηνών, για όσους θα ήταν υπόχρεοι μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης εννέα (9) μηνών, αν υπηρετούσαν ενόπλως. γ) Εννέα (9) μηνών, για όσους θα ήταν υπόχρεοι μειωμένης κύριας στρατιωτικής υποχρέωσης έξι (6) μηνών, αν υπηρετούσαν ενόπλως. #Η εναλλακτική υπηρεσία εκπληρώνεται σε υπηρεσίες φορέων του δημοσίου τομέα, κατά την έννοια της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143) και συνίσταται στην παροχή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, σε περιοχές εκτός της περιφέρειας κατοικίας των ενδιαφερομένων. #Όσοι εκπληρώνουν εναλλακτική υπηρεσία: α) Δεν έχουν στρατιωτική ιδιότητα και δεν υπάγονται στην αρμοδιότητα των στρατιωτικών δικαστηρίων. β) Θεωρούνται οιονεί καταταγέντες στις ΕΔ. γ) Δεν καλύπτουν οργανικές θέσεις του φορέα στον οποίο διατίθενται, εξομοιώνονται όμως με τους υπαλ- λήλους του φορέα αυτού σε ό,τι αφορά την υγειονομική περίθαλψη και γενικά τη διοικητική μέριμνα. δ) Δικαιούνται τροφής και στέγης από τον φορέα στον οποίο διατίθενται και, εφόσον αυτός αδυνατεί να τα παράσχει, τους καταβάλλεται χρηματικό ποσό. ε) Δικαιούνται άδειας απουσίας δύο (2) ημερών για κάθε μήνα υπηρεσίας και γονικής άδειας πέντε (5) ημερών για κάθε τέκνο που βρίσκεται στη ζωή.
Καθορισμός διοικητικών διαδικασιών αρμοδιότητας Υπουργείου Εθνικής Άμυνας /Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας/Β Κλάδου/Διεύθυνσης Β4ΓΕΕΘΑ/ΒΚΛ/Β4(ΔΝΣ) και των αντίστοιχων εντύπων τους που διεκπεραιώνονται και μέσω των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.).
Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή (Σταδιοδρομία και εξέλιξη Αξιωματικών, Υπαξιωματικών και Επαγγελματιών Οπλιτών των Ενόπλων Δυνάμεων, μισθολογικές ρυθμίσεις για το στρατιωτικό προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων, αναδιοργάνωση ακαδημαϊκής εκπαίδευσης των Ενόπλων Δυνάμεων, στρατολογία των Ελλήνων, εθελοντική στράτευση γυναικών και άλλες διατάξεις).
Σε κάθε περίπτωση, εκδίδεται απόφαση του κ. Υπουργού Εθνικής Άμυνας (ΥΕΘΑ) επί του αιτήματος, θετική ή αρνητική, πλην των περιπτώσεων επιστροφής του στον ενδιαφερόμενο, με αιτιολογημένη πράξη της Στρατολογικής Υπηρεσίας.
Έλεγχος τυπικών προϋποθέσεων και πληρότητα του φακέλου αναφορικά με το πλήθος και την εγκυρότητα των επισυναπτόμενων δικαιολογητικών.
Για κάθε υπόθεση και γνωμοδότηση συντάσσεται πρακτικό, το οποίο επισυνάπτεται στο σχετικό φάκελο. Στο πρακτικό αναφέρονται απαραίτητα τα στοιχεία των συμμετεχόντων στη συνεδρίαση της επιτροπής και όλα τα αναγκαία ληξιαρχικά και στρατολογικά στοιχεία του ενδιαφερομένου. Η γνωμοδότηση αναφέρεται στην υπαγωγή ή μη του ενδιαφερομένου, στις διατάξεις εναλλακτικής υπηρεσίας.
Εκδίδεται απόφαση αποδοχής του αιτήματος, η οποία κοινοποιείται στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία και στον ακριβή φορέα του δημοσίου τομέα στον οποίο διατίθεται ο ενδιαφερόμενος προς εκπλήρωση εναλλακτικής υπηρεσίας.
Εκδίδεται απορριπτική απόφαση, η οποία κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο και στην αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία.
Διαβίβαση αιτήματος (μαζί με τα δικαιολογητικά) από τις Στρατολογικές Υπηρεσίες εντός πέντε (5) ημερών, με λεπτομερή αναφορά, απευθείας στη Διεύθυνση Νομικού Σώματος του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ).
Μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης των αιτημάτων και τη σύνταξη και υπογραφή των σχετικών πρακτικών, ο εισηγητής παραδίδει τους σχετικούς φακέλους στη Διεύθυνση Νομικού Σώματος του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ), η οποία τους υποβάλει στον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, επισυνάπτοντας σε κάθε φάκελο αντίγραφο του σχετικού πρακτικού και σχέδιο υπουργικής απόφασης, με περιεχόμενο σύμφωνο με αυτό του πρακτικού, καθώς και σχετική πρότασή της για το φορέα ή τους φορείς στους οποίους μπορεί να διατεθεί και τις θέσεις που μπορεί να καλύψει ο ενδιαφερόμενος, ανάλογα με τα προσόντα και τις επαγγελματικές ή γραμματικές γνώσεις του. Σε περίπτωση που ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας διαφωνεί με το περιεχόμενο του σχεδίου απόφασης, συντάσσεται άλλο σύμφωνα με την εντολή του.
Αμέσως μετά την κατάθεση των απαιτούμενων δικαιολογητικών: α. Ο ενδιαφερόμενος παραπέμπεται από τη Στρατολογική Υπηρεσία στην αρμόδια Στρατιωτική Υγειονομική Επιτροπή των Ενόπλων Δυνάμεων, προκειμένου να εξετασθεί η σωματική του ικανότητα. Στην επιτροπή αυτή οφείλει να παρουσιασθεί αποκλειστικά εντός τριάντα (30) ημερών, από την ημερομηνία κατά την οποία έλαβε γνώση της παραπομπής σ αυτήν. Σε περίπτωση υπέρβασης της παραπάνω προθεσμίας, το αίτημα του ενδιαφερομένου απορρίπτεται και υποχρεούται για κατάταξη. Για την αποφυγή ενδεχόμενων παραλείψεων, επισημαίνεται ότι η παραπάνω διαδικασία εξέτασης της σωματικής του ικανότητας, απαιτεί διαδοχικά στάδια εξέτασής του από τα εξωτερικά ιατρεία των Νοσοκομείων και στη συνέχεια παρουσίασή του ενώπιον της οικείας Στρατιωτικής Υγειονομικής Επιτροπής για την τελική κρίση. β. Εφόσον ο παραπεμπόμενος κριθεί ακατάλληλος για στράτευση (Ι5), απαλλάσσεται από την εκπλήρωση των στρατιωτικών του υποχρεώσεων. γ. Εφόσον του χορηγηθεί αναβολή κατάταξης για λόγους υγείας, η διαδικασία αναγνώρισης του ως αντιρρησία συνείδησης διακόπτεται και εφόσον ο ενδιαφερόμενος το επιθυμεί, αυτή επαναλαμβάνεται μετά τη λήξη της αναβολής, κατόπιν υποβολής νέων δικαιολογητικών. δ. Εφόσον ο ενδιαφερόμενος κριθεί ικανός για στράτευση, τα δικαιολογητικά του υποβάλλονται από τη Στρατολογική Υπηρεσία προς τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας για λήψη απόφασης.
Η Ειδική Επιτροπή της παραγράφου 1 του άρθρου 228 του ν. 5265/2026 (Α΄ 3), εφόσον υπάρχουν αιτήματα για εξέταση, συγκαλείται με μέριμνα του προέδρου της, ύστερα από σχετική συνεννόηση με τη Διεύθυνση Νομικού Σώματος του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ) και συνεδριάζει, όσες φορές απαιτείται, εντός των δύο (2) επομένων μηνών από την κατάταξη κάθε εκπαιδευτικής σειράς στρατευσίμων ή από την υποχρέωση κατάταξης για εκπλήρωση εφεδρικής υποχρέωσης, αναλόγως αν πρόκειται για στρατεύσιμους ή έφεδρους.
Για την αποδοχή ή όχι των σχετικών αιτημάτων αποφασίζει ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, ύστερα από γνωμοδότηση της Ειδικής Επιτροπής του άρθρου 228 του ν.5265/2026 (Α΄ 3).
Η κατάθεση του αιτήματος και των συνημμένων δικαιολογητικών μπορεί να γίνεται από τον ενδιαφερόμενο ή το νόμιμα εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπό του επιτόπου στη Στρατολογική Υπηρεσία ή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή με συστημένη επιστολή σε Στρατολογική Υπηρεσία ή σε ΚΕΠ.
Αυτοί για τους οποίους υποβάλλονται δικαιολογητικά στη Διεύθυνση Νομικού Σώματος του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ), παραμένουν νόμιμα εκτός των τάξεων των Ενόπλων Δυνάμεων έως την ημερομηνία που υποχρεούνται να καταταγούν σε αυτές ή να αναλάβουν υπηρεσία, λόγω απόρριψης του αιτήματός τους ή λόγω ένταξής τους στους υπόχρεους εναλλακτικής υπηρεσίας, κατά περίπτωση.
Eφόσον δεν υποβάλλονται δικαιολογητικά ή υποβάλλονται εκπρόθεσμα, το αίτημα απορρίπτεται από την αρμόδια Στρατολογική Υπηρεσία. Ομοίως απορρίπτεται το αίτημα στις περιπτώσεις, που από τα υποβαλλόμενα δικαιολογητικά, δεν αποδεικνύεται ότι ο ενδιαφερόμενος δεν εμπίπτει στις περιπτώσεις της παρ. 3 του άρθρου 225 του ν. 5265/2026 (Α΄ 3).
Ο ενδιαφερόμενος θα πληροφορηθεί με έγγραφο της αρμόδιας Στρατολογικής Υπηρεσίας, το οποίο θα του αποσταλεί ταχυδρομικά στη δηλωθείσα από τον ίδιο διεύθυνση κατοικίας και θα τάσσει την προθεσμία παρουσίασης στον αρμόδιο φορέα για εκπλήρωση εναλλακτικής υπηρεσίας. Όσοι δεν παρουσιάζονται κηρύσσονται ανυπότακτοι. Όσοι έφεδροι αναγνωρίζονται ως αντιρρησίες συνείδησης διαγράφονται από την εφεδρεία των Ενόπλων Δυνάμεων.
#Ο ενδιαφερόμενος υποχρεούται για κατάταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις με την πρώτη Εκπαιδευτική Σειρά Στρατευσίμων Οπλιτών (ΕΣΣΟ) μετά παρέλευση μηνός από την έκδοση της σχετικής υπουργικής απόφασης. #Αν ασκηθεί αίτηση θεραπείας κατά απορριπτικής απόφασης επί αιτήματος αναγνώρισης αντιρρησία συνείδησης, χορηγείται υποχρεωτικά αναστολή εκτέλεσης της διοικητικής πράξης άπαξ, χωρίς αίτηση του ενδιαφερομένου, έως την έκδοση απόφασης επί της αίτησης θεραπείας.
Έλεγχος τυπικών προϋποθέσεων και πληρότητα του φακέλου
Παραπομπή στην αρμόδια υγειονομική επιτροπή των Ενόπλων Δυνάμεων προς εξέταση σωματικής ικανότητας
Διαβίβαση Αιτήματος στη Διεύθυνση Νομικού Σώματος του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας
Εξέταση υπόθεσης από την Ειδική Επιτροπή και έκδοσης γνωμοδότησης (πρακτικού)
Υποβολή σχεδίου απόφασης στον Υπουργό Εθνικής Άμυνας προς λήψη απόφασης
Λήψη Απόφασης Αναγνώρισης ή μη Αντιρρησία Συνείδησης
Σύγκληση Ειδικής Επιτροπής άρθρου 228 ν. 5265/2026