Απονομή χάριτος από τον/την Πρόεδρο της Δημοκρατίας
Αίτηση για την απονομή χάριτος με σαφές και παραδεκτό αίτημα.
Ο αιτών προσέρχεται στο Τμήμα Απονομής Χάριτος και αφού πραγματοποιηθεί ο έλεγχος της αιτήσεώς του με τα συνημμένα απαιτούμενα έγγραφα, στη συνέχεια καταθέτει την αίτησή του στο αρμόδιο Τμήμα Γραμματείας του Υπουργείου Δικαιοσύνης, προκειμένου να λάβει αριθμό από το Γενικό Πρωτόκολλο. Σε περίπτωση μη κατάθεσης της αίτησης αυτοπροσώπως απαιτείται εξουσιοδότηση. Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά που αφορούν αιτήσεις πολιτών, αναφέρονται στο πεδίο Τι θα χρειαστείτε. Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά που αφορούν αιτήσεις κρατουμένων υποβάλλονται από τον αρμόδιο Διευθυντή Φυλακής ή Διοικητή Στρατιωτικής Φυλακής ο οποίος συντάσσει ειδικό δελτίο με πληροφορίες σχετικά με την προσωπική, οικογενειακή, ποινική και πειθαρχική κατάσταση του αιτούντος, λοιπές πληροφορίες και αιτιολογημένη γνωμοδότηση επί της αίτησης χάριτος. Στο εν λόγω δελτίο επισυνάπτονται τα ακόλουθα δικαιολογητικά: α) απόσπασμα καταδικαστικών αποφάσεων, β) αντίγραφο έκθεσης του αρμόδιου εισαγγελέα για τα πραγματικά περιστατικά, γ) αντίγραφο ποινικού μητρώου, δ) ιατρική γνωμάτευση και ε) απόσπασμα από το βιβλίο απονομής αμοιβών και επιβολής πειθαρχικών ποινών.
Κατάθεση από τον αιτούντα (δια ζώσης ή ταχυδρομικά)
Το αίτημα για χάρη (άφεση) ποινής, μετριασμό ποινής ή μετατροπή ποινής υποβάλλεται εάν υπάρχει καταδικαστική απόφαση και η επιβληθείσα ποινή δεν έχει εκτιθεί η εκτίεται, αμέσως μόλις καταστεί αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση.
Το αίτημα για άρση συνεπειών της καταδίκης υποβάλλεται εάν η καταγνωσθείσα ποινή έχει μεν αποτιθεί ολοσχερώς, πλην όμως από την καταδικαστική απόφαση απορρέουν δυσμενείς συνέπειες (κωλύματα διορισμού, ανικανότητες και στερήσεις δικαιωμάτων) που προβλέπονται από τον Ποινικό Κώδικα ή από οποιονδήποτε ειδικό ποινικό νόμο, είτε από οποιονδήποτε άλλο νόμο και εμποδίζουν το διορισμό στο Δημόσιο ή στον ευρύτερο δημόσιο τομέα ή στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) ή την άσκηση μιας συγκεκριμένης επαγγελματικής δραστηριότητας στον ιδιωτικό τομέα π.χ. απόκτηση ειδικής άδειας οδήγησης ΕΔΧ αυτοκινήτου (ταξί), απόκτηση άδειας εργασίας προσωπικού ιδιωτικών επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών ασφαλείας (security), την εγγραφή σε οποιοδήποτε επιμελητήριο, την άσκηση εκλογικού δικαιώματος, απόκτηση ιθαγένειας με πολιτογράφηση κ.ά.
Η αίτηση που υποβάλλεται από τον πολίτη θα πρέπει να περιέχει συγκεκριμένο αίτημα δηλαδή τον λόγο για τον οποίο ζητείται η άρση των συνεπειών της καταδίκης (π.χ. ανάκτηση πολιτικών δικαιωμάτων, ανάκτηση/επαναφορά σε θέση στο δημόσιο από την οποία εξέπεσε, διορισμό στο Δημόσιο κ.ά.).
Η διαδικασία αφορά σε εξέταση αιτήσεων πολιτών ή κρατουμένων για απονομή χάριτος (χάρη υπολοίπου ποινής, μετριασμός ποινής, μετατροπή ποινής, άρση νομίμων συνεπειών καταδίκης) από τον/την Πρόεδρο της Δημοκρατίας κατόπιν καταδίκης αυτών με αμετάκλητη δικαστική απόφαση.
Πιστοποιητικό απορίας, το οποίο κατά την κρίση του Συμβουλίου Χαρίτων αποδεικνύει οικονομική δυσπραγία του αιτούντος
Καταδικαστικές αποφάσεις (πλήρη πρακτικά δίκης)
Βεβαίωση έκτισης ποινής παροχής Κοινωφελούς Εργασίας
Οποιοδήποτε άλλο δικαιολογητικό δύναται να προσκομίσει ο αιτών που να υποστηρίζει το αίτημά του.
Πιστοποιητικό αμετάκλητου καταδικαστικών αποφάσεων
Σε περίπτωση αιτούντος εγγεγραμμένου στο μητρώο ΔΥΠΑ – Αιτιολόγηση μη υποχρέωσης καταβολής παραβόλου
Σε περίπτωση οικονομικής δυσπραγίας η οποία αποδεικνύεται συνήθως με υποβολή τελευταίου εκκαθαριστικού σημειώματος φόρου εισοδήματος – Αιτιολόγηση μη υποχρέωσης καταβολής παραβόλου
Σε περιπτώσεις επιβολής χρηματικής ποινής ή στερητικής της ελευθερίας ποινής ή οποία μετατράπηκε σε χρηματική
Σε περίπτωση επιβολής ποινής παροχής κοινωφελούς εργασίας.
Η αναζήτηση του αντιγράφου Δελτίου Ταυτότητας διενεργείται αποκλειστικά από τους αρμόδιους υπαλλήλους των φορέων διεκπεραίωσης υποθέσεων με τη χρήση της ηλεκτρονικής υπηρεσίας «Ψηφιακό αντίγραφο δελτίου ταυτότητας» στη διαδρομή: https://id-copy.services.gov.gr/.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει το δικαίωμα, ύστερα από πρόταση του Yπουργού Δικαιοσύνης και γνώμη του Συμβουλίου Χαρίτων που συγκροτείται κατά πλειοψηφία από δικαστές, να χαρίζει, μετατρέπει ή μετριάζει τις ποινές που επιβάλλουν τα δικαστήρια, καθώς και να αίρει τις κάθε είδους νόμιμες συνέπειες ποινών που έχουν επιβληθεί και εκτιθεί. O Πρόεδρος της Δημοκρατίας μόνο με τη συγκατάθεση της Bουλής έχει το δικαίωμα να απονέμει χάρη σε Yπουργό που καταδικάστηκε κατά το άρθρο 86.
Συγκροτείται και λειτουργεί στο Υπουργείο Δικαιοσύνης Συμβούλιο Χαρίτων, το οποίο έχει γνωμοδοτική αρμοδιότητα, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 47 παράγραφος 1 του Συντάγματος, περί απονομής χάριτος σε καταδικασθέντες και της μετατροπής ή του μετριασμού των ποινών που επιβλήθηκαν από τα δικαστήρια. Το Συμβούλιο Χαρίτων συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης και με θητεία δύο ετών ως εξής: α. από τον Γενικό Γραμματέα Δικαιοσύνης και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ως Πρόεδρο, β. από έναν Πρόεδρο εφετών με τον αναπληρωτή του, γ. από τρεις εφέτες με τους αναπληρωτές τους, δ. από δύο υπαλλήλους με τους αναπληρωτές τους οι οποίοι προΐστανται Γενικής Διεύθυνσης ή Διεύθυνσης του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Ως μέλη του Συμβουλίου Χαρίτων μπορεί να ορίζονται και δικαστικοί λειτουργοί, οι οποίοι υπηρετούν στο Γραφείο Νομοθετικής Πρωτοβουλίας. Το ΝΔ τροποποιήθηκε με τις διατάξεις του άρθρου 81 του νόμου 4139/2013 (τ.Α΄74 20-3-2013) και του άρθρου 34 του νόμου 4640/2019 (ΦΕΚ τ. Α΄ 190 30-11-2019).
Νομοθετικαί διατάξεις εκδοθείσαι βάσει του δημοσιευθέντος την 15ην Νοεμβρίου 1968 κειμένου συντάγματος ή βάσει των τροποποιητικών αυτού διατάξεων, ή, τέλος, βάσει των εν τη προηγουμένη παραγράφω αναφερομένων συντακτικών πράξεων, διατηρούνται προσωρινώς εν ισχύι καθ΄ό μέρος αύται δεν αντιβαίνουν εις τας διατάξεις του επανατεθέντος εν ισχύι Συντάγματος της 1ης Ιανουαρίου 1852, ως τούτο ετροποποίηθη και συνεπληρώθη δια της καταστατικής Συντακτικής Πράξεως της 1ης Αυγούστου 1974 και της παρούσης. Αι ως άνω νομοθετικαί διατάξεις δύναται να συμπληρούνται, τροποποιούνται και καταργούνται δια νομοθετικών διαταγμάτων εκδιδομένων κατά το άρθρον 10 παρ. 1 της ως άνω καταστατικής Συντακτικής Πράξεως.
Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία με την αποδοχή ή απόρριψη του αιτήματος από τον/την Πρόεδρο της Δημοκρατίας τότε θα ενημερωθεί σχετικά ο πολίτης από το καθ' ύλην αρμόδιο Τμήμα Απονομής Χάριτος.
Η διαδικασία Απονομής Χάριτος υπαγορεύεται απευθείας από το Σύνταγμα, είναι μία σύνθετη πολιτειακή πράξη που δεν υπόκειται στον ακυρωτικό έλεγχο του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Υποβολή αίτησης από πολίτη ή πληρεξούσιο δικηγόρο ή γραμματεία Καταστήματος Κράτησης με φυσική παρουσία ή ταχυδρομικώς στο Τμήμα Απονομής Χάριτος του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
Έλεγχος αίτησης από τον αρμόδιο υπάλληλο διεκπεραίωσης για την ορθή υποβολή της αίτησης - Έλεγχος αντικειμένου αίτησης (χάρη ποινής, μετριασμός ποινής, μετατροπή ποινής, άρση νομίμων συνεπειών καταδίκης, συνδυασμός αντικειμένων) - Επιβεβαίωση της προϋπόθεσης σαφούς και παραδεκτού αιτήματος - Έλεγχος ορθής συμπλήρωσης εντύπου αίτησης (αναγραφή πλήρων προσωπικών στοιχείων και στοιχείων επικοινωνίας) - Εξέταση συνοδευτικού φακέλου αίτησης (επισύναψη απαραίτητων δικαιολογητικών, απόδειξη πληρωμής παραβόλου)
Ο αρμόδιος για το έλεγχο υπάλληλος αποδέχεται την υποβολή της αίτησης.
Σε περίπτωση που δεν προκύπτει σαφές αντικείμενο ή δεν επισυνάπτεται το σύνολο των απαραίτητων δικαιολογητικών, η αίτηση δεν υποβάλλεται.
Πρωτοκόλληση αίτησης από το Γενικό Πρωτόκολλο του Τμήματος Γραμματείας του Υπουργείου Δικαιοσύνης
Χρέωση της νέας αίτησης απονομής χάριτος από τον Προϊστάμενο Τμήματος Απονομής Χάριτος σε υπάλληλο του Τμήματος Απονομής Χάριτος για επεξεργασία (δημιουργία νέου φακέλου, καταχώρηση σε βάση δεδομένων, φωτοτύπηση απαραίτητων εγγράφων)
Αυτεπάγγελτη αναζήτηση ποινικού μητρώου για δικαστική χρήση κατόπιν αίτησης του Τμήματος Απονομής Χάριτος προς το Τμήμα Ποινικού Μητρώου του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
Αποστολή φακέλου αίτησης απονομής χάριτος στον Εισαγγελέα του Δικαστηρίου που εξέδωσε την καταδικαστική απόφαση για γνωμοδότηση περί αποδοχής ή απόρριψης αίτησης. Σε περίπτωση συνταξιοδότησης ή άλλου κωλύματος του Εισαγγελέα της Έδρας (π.χ. ασθένεια ή πειθαρχική ποινή) τότε ο φάκελος επιστρέφει στο Τμήμα Απονομής Χάριτος και αποστέλλεται εκ νέου για γνωμοδότηση στον Εισαγγελέα της Εφετειακής Έδρας του Δικαστηρίου που εξέδωσε τη δικαστική απόφαση.
Παραλαβή της γνωμοδότησης από αρμόδιο εισαγγελέα περί αποδοχής ή απόρριψης αίτησης με τον πλήρη φάκελο του αιτούντος και επεξεργασία από τον αρμόδιο υπάλληλο του Τμήματος Απονομής Χάριτος.
Εκπόνηση αιτιολογημένης γνωμοδότησης από τον υπηρεσιακό εισηγητή ήτοι τον Προϊστάμενο Τμήματος Απονομής Χάριτος περί αποδοχής ή απόρριψης της αίτησης απονομής χάριτος.
Συγκρότηση 7-μελούς Συμβουλίου Χαρίτων κατ άρθρο 1 του Ν.Δ. 68/1968 για χρονικό διάστημα δύο (2) ετών με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης.
Διαμοιρασμός φακέλων αιτήσεων προς συζήτηση στο Συμβούλιο Χαρίτων από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Χαρίτων, ήτοι τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Δικαιοσύνης σε μέλη του Συμβουλίου Χαρίτων για σύνταξη σχετικών γνωμοδοτήσεων περί αποδοχής ή απόρριψης της κάθε αίτησης.
Εκπόνηση αιτιολογημένης εισήγησης/γνωμοδότησης από κάθε μέλος του Συμβουλίου Χαρίτων (ειδικό εισηγητή) περί αποδοχής ή απόρριψης της κάθε αίτησης/υπόθεσης που του έχει ανατεθεί από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Χαρίτων.
Συνεδρίαση Συμβουλίου Χαρίτων για τη συζήτηση των αιτήσεων/ υποθέσεων που εισάγονται στο Συμβούλιο.
Σύνταξη αποσπάσματος πρακτικού συνεδρίασης Συμβουλίου Χαρίτων για κάθε αίτηση ξεχωριστά με την επιμέλεια του Γραμματέα Συμβουλίου Χαρίτων, υπάλληλου Τμήματος Απονομής Χάριτος και την έγκριση του Προέδρου Συμβουλίου Χαρίτων.
Εκπόνηση εγγράφου γνωμοδότησης Συμβουλίου Χαρίτων για κάθε αίτηση ξεχωριστά με την επιμέλεια του Γραμματέα Συμβουλίου Χαρίτων, υπαλλήλου Τμήματος Απονομής Χάριτος και την έγκριση του Προέδρου Συμβουλίου Χαρίτων.
Εκπόνηση πρότασης από τον Υπουργό Δικαιοσύνης προς τον/την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με την επιμέλεια του Τμήματος Απονομής Χάριτος, για κάθε αίτηση που συζητήθηκε στο Συμβούλιο Χαρίτων σχετικά με την αποδοχή ή απόρριψη αυτής.
Αποστολή φακέλων αιτήσεων που συζητήθηκαν στο Συμβούλιο Χαρίτων με το σύνολο εγγράφων Τμήματος Απονομής Χάριτος (εισηγήσεις, γνωμοδοτήσεις, προτάσεις) προς τον/την Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Ο/Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας αποδέχεται την αίτηση και εκδίδεται απόφαση απονομής χάριτος.
Ο/Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας απορρίπτει την αίτηση και εκδίδεται απορριπτική απόφαση.
Παραλαβή της απόφασης του/της Προέδρου της Δημοκρατίας σχετικά με την αποδοχή ή απόρριψη κάθε αίτησης απονομής χάριτος ή της αλληλογραφίας για περαιτέρω διευκρινίσεις και στοιχεία σχετικά με ορισμένους φακέλους αιτήσεων.
Αποστολή περαιτέρω διευκρινίσεων και στοιχείων προς τον/την Πρόεδρο της Δημοκρατίας σχετικά με συγκεκριμένους φακέλους αιτήσεων απονομής χάριτος.
Σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης, η διαδικασία ολοκληρώνεται με την ενημερώση του αιτούντος από το Τμήμα Απονομής Χάριτος του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
Αποστολή του Προεδρικού Διατάγματος απονομής του ευεργετήματος της Χάριτος για δημοσίευση σε Φ.Ε.Κ. στο Εθνικό Τυπογραφείο
Ενημέρωση της Εισαγγελίας Πρωτοδικών του τόπου κατοικίας και της Εισαγγελίας Πρωτοδικών του τόπου γέννησης για την αναγραφή στο ποινικό δελτίο του αιτούντος της χορήγησης του ευεργετήματος της χάριτος.
Σε περίπτωση που απαιτούνται περαιτέρω διευκρινίσεις για την έκδοση απόφασης, αποστέλλεται σχετικό έγγραφο προς το Τμήμα Απονομής Χάριτος.
Το Τμήμα Απονομής Χάριτος καταρτίζει σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για απονομή του ευεργετήματος της απονομής χάριτος στις περιπτώσεις αποδοχής αιτήματος από τον/την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, το οποίο συνυπογράφεται από τον Υπουργό Δικαιοσύνης και τον/την Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Εντοπισμός Εισαγγελέα του Δικαστηρίου που εξέδωσε την καταδικαστική απόφαση σε συνεργασία με το Τμήμα Δικαστικών Λειτουργών του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
Το Συμβούλιο Χαρίτων συνεδριάζει 1 με 3 φορές κάθε έτος. Ανάλογα με τον αριθμό των αιτήσεων/υποθέσεων που έχουν εισαχθεί προς συζήτηση, το Συμβούλιο συνεδριάζει 1-2 ημέρες.
Κατόπιν της αποστολής απαιτούμενων διευκρινίσεων και λοιπών στοιχείων από το Τμήμα Απονομής Χάριτος για συγκεκριμένες αιτήσεις, παραλαμβάνεται από την Προεδρία της Δημοκρατίας η απόφαση σχετικά με την αποδοχή ή απόρριψη αυτών.
Φάκελοι αιτήσεων στα μέλη Συμβουλίου Χαρίτων
Φάκελοι αιτήσεων προς Πρόεδρο της Δημοκρατίας
Παραλαβή απόφασης Προέδρου της Δημοκρατίας
Αποστολή διευκρινίσεων προς Προέδρο της Δημοκρατίας (εάν απαιτούνται)
Ενημέρωση αιτούντος από το Τμήμα Απονομής Χάριτος σε περίπτωση έκδοσης απορριπτικής απόφασης
Κατάρτιση σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος στην περίπτωση αποδοχής της αίτησης από τον/την Πρόεδρο της Δημοκρατίας
Έκδοση θετικής απόφασης Προέδρου της Δημοκρατίας
Έκδοση απορριπτικής απόφασης Προέδρου της Δημοκρατίας