Διενέργεια ειδικών δημοσιονομικών ελέγχων
Οι ειδικοί έλεγχοι διενεργούνται σύμφωνα με τον Κώδικα Κοινωφελών Περιουσιών ( Ν.4182/13) και αφορούν *α)στη Λογοδοσία ( εκκαθαριστή- εκτελεστή και κηδεμόνα) που υφίσταται κατά το στάδιο της εκκαθάρισης της Κοινωφελούς Περιουσίας και *β) στην οικονομική διαχείριση της Κοινωφελούς Περιουσίας η οποία διενεργείται στους Προϋπολογισμούς- Απολογισμούς που υποβάλει η Διοίκηση ή Διαχείριση των Κοινωφελών Ιδρυμάτων και των Κεφαλαίων Αυτοτελούς Διαχείρισης.
Η έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων που προβλέπονται στο ν. 5259/2025. Η ισχύς των άρθρων 1-131 (Ενότητας Ι) αρχίζει από την έκδοση αμφότερων των διαπιστωτικών πράξεων της παρ. 5 του άρθρου 5 και της παρ. 3 του άρθρου 7, με εξαίρεση: α) την παρ. 1 του άρθρου 125, η ισχύς της οποίας αρχίζει από τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, και β) η παρ. 2 του άρθρου 108, οι παρ. 5, 7, 8 και 10 του άρθρου 109, καθώς και τα άρθρα 110 έως 112 και 130, η ισχύς των οποίων αρχίζει από την 1η.1.2026. Η ισχύς των άρθρων 132-154 (Ενότητας ΙΙ) αρχίζει από τη δημοσίευση του ν. 5259/2025 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Η διαδικασία αφορά στην διενέργεια ειδικών δημοσιονομικών ελέγχων. Οι ειδικοί έλεγχοι που διενεργούνται σε κάθε κατηγορία κοινωφελούς περιουσίας διακρίνονται ως εξής: 1. «ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΙΣ ΟΡΟ» (άρθρα 22-32, 65-76 ν. 4182/2013): Έλεγχος Λογοδοσίας 2. «ΠΕΡΙΟΥΣΙΕΣ ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΓΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΣΚΟΠΟΥ» (άρθρα 33-39, 65-76 Ν. 4182/2013): Έλεγχος Λογοδοσίας και Έλεγχος Διαχείρισης ( όσον αφορά στον Έλεγχο Λογοδοσίας εκτός των ανωτέρω άρθρων ανάλογη εφαρμογή έχουν τα άρθρα 16-21 καθώς και τα άρθρα 22-32 του Ν. 4182/2013) 3. «ΠΕΡΙΟΥΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΚΟΙΝΩΦΕΛΩΝ ΣΚΟΠΩΝ ΠΟΥ ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΠΡΟΣΩΠΑ ΑΛΛΑ ΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ» (άρθρα 40-49, 65-76 Ν. 4182/2013): Έλεγχος Λογοδοσίας 4.«ΚΟΙΝΩΦΕΛΗ ΙΔΡΥΜΑΤΑ – ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΑΥΤΟΤΕΛΟΥΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ» (άρθρα 50-60, 65-75 Ν. 4182/2013): Έλεγχος Διαχείρισης 5.«ΣΧΟΛΑΖΟΥΣΕΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΕΣ» (άρθρα 61-64, 65-76 Ν. 4182/2013 και ανάλογη εφαρμογή των άρθρων 17-20, 22-24, 26-28 και 30 του Ν. 4182/2013): Έλεγχος Λογοδοσίας Κηδεμόνα Σχολάζουσας Κληρονομιάς.
Ο φάκελος του ελέγχου τηρείται σε φυσική ή ψηφιακή μορφή στο αρχείο της υπηρεσίας από την οποία διενεργήθηκε ο έλεγχος. Τα απαραίτητα δικαιολογητικά συγκεντρώνονται από την Ελεγκτική Ομάδα κατά τη διενέργεια του ελέγχου σε συνεργασία με τον ελεγχόμενο φορέα και την εποπτεύουσα αρχή.
ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ (ΔΥΕΕ)
Σύμφωνα με το άρθρο 12 του ν.4182/2013 (Μητρώο Εθνικών Κληροδοτημάτων) συγκροτείται Μητρώο Κοινωφελών Περιουσιών, στο οποίο εγγράφονται υποχρεωτικά οι περιουσίες του Κώδικα Κοινωφελών Περιουσιών. Η Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών λειτουργεί ως κεντρική Υπηρεσία Μητρώου Κοινωφελών Περιουσιών. Κάθε Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης λειτουργεί ως ειδική Αποκεντρωμένη Υπηρεσία Μητρώου Κοινωφελών Περιουσιών η οποία, με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων, είναι αρμόδια για την αρχική καταχώριση (εγγραφή) στο Μητρώο και κάθε μεταγενέστερη πρόσθετη καταχώριση, μεταβολή ή διαγραφή υφιστάμενων καταχωρίσεων που αφορά τις κοινωφελείς περιουσίες αρμοδιότητάς της, σύμφωνα με το άρθρο 2 .Κάθε κοινωφελής περιουσία υπάγεται σε μία μόνο υπηρεσία Μητρώου, σύμφωνα με την κατανομή αρμοδιοτήτων του άρθρου 2 του ν.4182/13. Επίκειται βάσει του άρθρου 5 του ν. 5259/2025 έκδοση διαπιστωτικής πράξης για τη δημιουργία ηλεκτρονικού Μητρώου Κοινωφελών Υπηρεσιών. Στο Η.Μ.ΚΟΙ.Π. εγγράφονται υποχρεωτικά με πρωτοβουλία και ευθύνη των οργάνων της Διοίκησης ή διαχείρισής τους όλες οι κοινωφελείς περιουσίες. Επιπλέον, επίκειται βάσει του άρθρου 7 του ν. 5259/2025 έκδοση διαπιστωτικής πράξης για τη σύσταση Ιδρύματος Διαχείρισης και Εκκαθάρισης Κληρονομιών και Αδρανών Κοινωφελών Περιουσιών, ως ίδρυμα ειδικού σκοπού.
Οργάνωση συστημάτων ελέγχου για τη διασφάλιση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης του κρατικού προϋπολογισμού και των εκτός του κρατικού προϋπολογισμού φορέων και άλλες διατάξεις
Αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2011/85/ΕΕ) – δημόσιο λογιστικό και άλλες διατάξεις
Περί τροποποιήσεως, συμπληρώσεως και κωδικοποιήσεως των Νόμων περί εκκαθαρίσεως και διοικήσεως των εις το Κράτος και υπέρ κοινωφελών σκοπών παραλειπομένων κληρονομιών, κληροδοσιών και δωρεών
Περί επωφελεστέρας αξιοποιήσεως ή διαθέσεως των υπέρ κοινωφελούς σκοπού καταλειφθέντων ή δωρηθέντων περιουσιακών στοιχείων κατά το άρθρο 109 παρ. 2 του Συντάγματος.
Κώδικας κοινωφελών περιουσιών, σχολαζουσών κληρονομιών και λοιπές διατάξεις
Παροχή οδηγιών για την ορθή εφαρμογή του Ν.4182/2013 Κώδικας Κοινωφελών Περιουσιών, Σχολαζουσών Κληρονομιών και λοιπές διατάξεις
Έγκριση Κανονισμού Διενέργειας Ελέγχων και Ερευνών της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσιονομικών Ελέγχων (ΓΔΔΕ).
Παρακολούθηση συμμόρφωσης ελέγχων σε φορείς που διέπονται από το ν. 4182/2013.
Οδηγός Ελέγχου της ΓΓΔΕ για τις Κοινωφελείς Περιουσίες και Σχολάζουσες Κληρονομίες που διέπονται από το Ν.4182/2013, Aθήνα 2020. https://www.apdaigaiou.gov.gr/wp-content/uploads/2019/09/%CE%9F%CE%94%CE%97%CE%93%CE%9F%CE%A3-%CE%95%CE%9B%CE%95%CE%93%CE%A7%CE%9F%CE%A5-%CE%9A%CE%9F%CE%99%CE%9D%CE%A9%CE%A6%CE%95%CE%9B%CE%A9%CE%9D-%CE%A0%CE%95%CE%A1%CE%99%CE%9F%CE%A5%CE%A3%CE%99%CE%A9%CE%9D-2022.pdf
Διαδικασία ελέγχου από τις Ελεγκτικές Ομάδες που έχουν συγκροτηθεί για τις ανάγκες της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσιονομικών Ελέγχων (Γ.Δ.Δ.Ε.) κατά τη διάρκεια της ελεγκτικής περιόδου 1.7.2020 – 30.6.2021 Αρ. Πράξης:126972 ΕΞ 2020.
Πλαίσιο για κοινωφελείς περιουσίες, κοινωφελή ιδρύματα, σχολάζουσες κληρονομιές και δωρεές προς το Δημόσιο - Παρεμβάσεις σε Κώδικες Φορολογίας Εισοδήματος, Περιουσίας και ΦΠΑ - Σύσταση, αποστολή και αρμοδιότητες του ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΟΛΥΜΠΙΩΝ ΚΑΙ ΖΑΠΠΕΙΟΥ ΚΛΗΡΟΔΟΤΗΜΑΤΟΣ". Εκκρεμεί η έκδοση των διαπιστωτικών πράξεων και της ερμηνευτικής εγκυκλίου για το ν. 5259/2025.
Η Διεύθυνση Προγραμματισμού και Συντονισμού Ελέγχων της Γενικής Δ/νσης Δημοσιονομικών Ελέγχων αποστέλλει σε φυσική μορφή και ηλεκτρονικά μέσω ΟΠΣ ΕΣΕΛ την απόφαση κατανομής στην αρμόδια ΔΥΕΕ για τη διενέργεια του ελέγχου μετά την έκδοση της σχετικής απόφασης της ΕΣΕΛ.
Η αρμόδια ΔΥΕΕ με βάση τους έλεγχους που της έχουν κατανεμηθεί αποφασίζει για τη σύνθεση της Ελεγκτικής Ομάδας και για τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου.
Η εντολή μετακίνησης εκδίδεται από την αρμόδια ΔΥΕΕ και υπογράφεται από το Γενικό Δ/ντή Δημοσιονομικών Ελέγχων( Σχετ.:Αριθμ. 2/30508/0004/15 (ΦΕΚ 785 Β/05-05-2015) : Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων και εξουσιοδότησης υπογραφής «Με εντολή Υπουργού» στους Γενικούς Γραμματείς και στον Ειδικό Γραμματέα του Υπουργείου Οικονομικών, πλην της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων, στους Προϊσταμένους των υπαγόμενων σε αυτούς οργανικών μονάδων καθώς και στους Προϊσταμένους των οργανικών μονάδων που υπάγονται απευθείας στον Υπουργό Οικονομικών.
Προετοιμασία ελέγχου α) Συλλογή στοιχείων από τη Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και από τη Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών της Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Περιουσίας και Κοινωφελών Περιουσιών του Υπουργείου Οικονομικών. β) Αναζήτηση προηγούμενων ελέγχων γ) Αποστολή ενημερωτικού εγγράφου στον ελεγχόμενο φορέα
Η έκθεση που συντάσσεται από τις ελεγκτικές ομάδες υποβάλλεται στην αρμόδια για τον έλεγχο ΔΥΕΕ. Στην περίπτωση που η ΔΥΕΕ είναι επιπέδου Διεύθυνσης, η έκθεση ελέγχου ελέγχεται ως προς την πληρότητά της και θεωρείται από τον Προϊστάμενο του ελεγκτικού Τμήματος και τον Προϊστάμενο Διεύθυνσης της αυτής Δ.Υ.Ε.Ε.. Στην περίπτωση που η αρμόδια ΔΥΕΕ είναι επιπέδου Αυτοτελούς Τμήματος, η έκθεση ελέγχεται ως προς την πληρότητά της από τον Προϊστάμενό της και κατόπιν από τον Προϊστάμενο της ΔΥΕΕ η οποία εδρεύει στην έδρα της Περιφέρειας που ανήκει γεωγραφικά η αρμόδια για τον έλεγχο ΔΥΕΕ (ν. 3492/2006, άρ. 17, παρ. 3, όπως τροποποιήθηκε με το ν. 4583/2018, άρ. 96, παρ. 2). Στην περίπτωση της ΔΥΕΕ στη Νομαρχία Ανατολικής Αττικής και της ΔΥΕΕ στη Νομαρχία Δυτικής Αττικής, το αρμόδιο για τον έλεγχο πληρότητας όργανο μετά τον έλεγχο από τον Προϊστάμενο της ΔΥΕΕ επιπέδου Τμήματος, είναι ο Προϊστάμενος της ΔΥΕΕ στη Νομαρχία Αθηνών και ο Προϊστάμενος της ΔΥΕΕ στη Νομαρχία Πειραιώς, αντιστοίχως.
Η αρμόδια για τον έλεγχο ΔΥΕΕ αποστέλλει, με διαβιβαστικό, ακριβές αντίγραφο της θεωρημένης προσωρινής έκθεσης (κατά προτίμηση ψηφιακά με απόδειξη παραλαβής και εναλλακτικά με συστημένη αποστολή και απόδειξη παραλαβής) μόνο στον ελεγχόμενο φορέα, ακριβές αντίγραφο ή απόσπασμα στους εποπτεύοντες φορείς εφόσον είναι αποδέκτες συστάσεων, καθώς και ακριβή αποσπάσματα στα πρόσωπα κατά των οποίων προτείνεται αναζήτηση των αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών ή τα οποία τυχόν φέρουν πειθαρχική ή ποινική ευθύνη, εντός προθεσμίας ενός (1) μηνός από την υποβολή της, η οποία μπορεί να παραταθεί με αιτιολογημένη απόφαση του Προϊσταμένου της Γ.Δ.Δ.Ε
Οι ελεγχόμενοι φορείς, καθώς και τα πρόσωπα κατά των οποίων προτείνεται αναζήτηση των αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών ή τα οποία τυχόν φέρουν πειθαρχική ή ποινική ευθύνη, έχουν δικαίωμα να υποβάλουν, εγγράφως, αντιρρήσεις κατά της έκθεσης, εντός προθεσμίας ενός (1) μηνός από την παραλαβή αυτής.
Οι αντιρρήσεις του ελεγχόμενου φορέα ύστερα από αιτιολογημένη έγγραφη σχετική εισήγηση των αρμόδιων Δημοσιονομικών Ελεγκτών, εισάγονται για εξέταση στην Ε.Σ.ΕΛ. από τον Προϊστάμενο της Δ.Υ.Ε.Ε από την οποία έχει διενεργηθεί ο έλεγχος (ν. 3492/2006, άρ. 10, παρ. 1, εδ.δ΄, και άρ. 17, παρ. 3, όπως ισχύουν) ή, σε περίπτωση ελέγχου που διέπεται από τις μεταβατικές διατάξεις τού ν. 4537/2018, άρ. 137, παρ. 1-3, από τον Προϊστάμενο της ΔΠΣΕ.
Εάν υποβληθούν αντιρρήσεις, αυτές μαζί με α) την έκθεση ελέγχου, β) την τεκμηριωμένη εισήγηση επί των αντιρρήσεων του δημοσιονομικού ελεγκτή ή της ελεγκτικής ομάδας που συνέταξε την έκθεση και γ) όλα τα σχετικά έγγραφα, εξετάζονται, με εισήγηση του προϊσταμένου της ΔΥΕΕ που διενεργεί τον έλεγχο (προϊσταμένου Τμήματος ή Διεύθυνσης ανάλογα με την οργανωτική δομή της ΔΥΕΕ), από την ΕΣΕΛ, η οποία, αφού ακούσει το δημοσιονομικό ελεγκτή ή την ελεγκτική ομάδα που συνέταξε την έκθεση, αποφασίζει για την αποδοχή ή μη των αντιρρήσεων. Κατά τη συνεδρίαση, η ΕΣΕΛ δύναται να θέσει προφορικά ερωτήματα στην ελεγκτική ομάδα που συνέταξε την έκθεση και να ζητήσει επεξηγήσεις.
Ο Γραμματέας της ΕΣΕΛ συντάσσει τα πρακτικά της συνεδρίασης και αφού υπογρφούν από τον Πρόεδρο της ΕΣΕΛ τα αποστέλει στην ΔΥΕΕ που διενήργησε τον έλεγχο και στην Ελεγκτική ομάδα.
Η οριστική έκθεση φέρει τον τίτλο της ΔΥΕΕ που διενήργησε τον έλεγχο και θεωρείται ως προς την ορθή απεικόνιση της απόφασης της Ε.Σ.Ε.Λ. από τον Προϊστάμενο της ΔΥΕΕ (και τον Προϊστάμενο Τμήματος Α΄ σε περίπτωση ΔΥΕΕ επιπέδου Διεύθυνσης) που διενήργησε τον έλεγχο, οι οποίοι υπογράφουν το αντίτυπο (σχέδιο) που παραμένει στο αρχείο της αρμόδιας ΔΥΕΕ, και στη συνέχεια φέρει την υπογραφή του Προέδρου της ΕΣΕΛ. Το αντίτυπο με τις πρωτότυπες υπογραφές, καθώς και ολόκληρος ο φάκελος του ελέγχου (υλικό τεκμηρίωσης), αρχειοθετείται στη ΔΥΕΕ που διενήργησε τον έλεγχο.
Μετά την οριστικοποίηση της έκθεσης, η ΔΥΕΕ που διενήργησε τον έλεγχο αποστέλλει με διαβιβαστικό (συστημένο και με απόδειξη παραλαβής) αντίγραφα της οριστικής έκθεσης στον ελεγχόμενο φορέα, στους εποπτεύοντες φορείς, καθώς και αποσπάσματα στα πρόσωπα κατά των οποίων προτείνεται αναζήτηση των αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών ή τα οποία τυχόν φέρουν πειθαρχική ή ποινική ευθύνη, στα οποία είχε κοινοποιηθεί η προσωρινή έκθεση (ή απόσπασμα), προς ενημέρωση και υλοποίηση των απομεινασών συστάσεων. Επίσης, αποστέλλει από ένα αντίγραφο της οριστικής έκθεσης στη ΔΠΣΕ και στη ΔΣΜΕΚ. Τα αντίγραφα της οριστικής έκθεσης που αποστέλλονται στους εμπλεκόμενους φορείς και πρόσωπα φέρουν την υπογραφή του Προϊσταμένου της ΔΥΕΕ που διενήργησε τον έλεγχο ή, σε περίπτωση απουσίας του, του νομίμου αντικαταστάτη του.
Μετά την οριστικοποίηση της έκθεσης, το αρμόδιο Τμήμα της ΔΥΕΕ κοινοποιεί την έκθεση ελέγχου στην Δ/νση Κοινωφελών Περιουσιών της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης ή στην Δ/νση Κοινωφελών Περιουσιών της Γενικής Δ/νσης Δημόσιας Περιουσίας και Κοινωφελών Περιουσιών του Υπουργείου Οικονομικών κατά περίπτωση για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης του Φορέα, οι οποίες είναι αρμόδιες υπηρεσίες για θέματα εποπτείας, εκκαθάρισης και διαχείρισης ιδρυμάτων, κληροδοτημάτων και σχολαζουσών κληρονομιών σύμφωνα με το ν.4182/13 (ΦΕΚ Α΄185)
Η Διεύθυνση Προγραμματισμού και Συντονισμού Ελέγχων της Γενικής Δ/νσης Δημοσιονομικών Ελέγχων προβαίνει στην κατάρτιση και εισήγηση του ετήσιου προγραμματισμού ελέγχων στην Ε.Σ.ΕΛ. σε φορείς ή πρόσωπα του ν. 4182/2013 για κάθε ελεγκτική περίοδο, βάσει του βαθμού βαρύτητας που προέκυψε από την εφαρμογή των κριτηρίων, όπως αυτά καθορίστηκαν από την αριθμ. πρωτ. οικ. 76834 ΕΞ 2021/28-06-2021 Απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών. Επιπλέον, για την κατανομή των ελέγχων στις Δ.Υ.Ε.Ε. θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι εκτιμήσεις της Υπηρεσίας μας για ορθολογικότερη κατανομή των ελέγχων.
Η Ελεγκτική Ομάδα (κλιμάκιο) μεταβαίνει στην έδρα του ελεγχόμενου φορέα για συγκεκριμένο αριθμό ημερών ( συνήθως 5 ή 6 ημέρες και σε ειδικά αιτιολογημένες περιπτώσεις σύνθετων ελέγχων μέχρι 8) και σε συνεργασία με τα στελέχη του φορέα διενεργεί τον έλεγχο. Σε ειδικές συνθήκες ( π.χ , πανδημία, αντικειμενική αδυναμία μετάβασης κλπ) μπορεί να διενεργηθεί έλεγχος γραφείου σύμφωνα με την με αρ. 126972/6-11-2020 απόφαση του Γενικού Δ/ντή Δημοσιονομικών Ελέγχων ( ΦΕΚ:4969/Β/10-11-2020)
Η ΕΟ (κλιμάκιο) παραδίδει την προσωρινή έκθεση αποτελεσμάτων ελέγχου σε 1 μήνα από τη λήξη του επιτόπιου ελέγχου. Σε πολλές περιπτωσεις προκύπτει η ανάγκη για παράταση του ανωτέρω χρόνου για ειδικούς λόγους η οποία εγκρίνεται με Απόφση του Γενικού Διευθυντή Δημοσιονομικών Ελέγχων μετά από τεκμηριωμένο αίτημα της Ελεγκτικής Ομάδας.
Η Ομάδα Ελέγχου (κλιμάκιο) δημιουργεί, με ευθύνη του συντονιστή της, φάκελο ελέγχου σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή. Ο φάκελος αυτός περιλαμβάνει όλα τα έγγραφα του ελέγχου και το αποδεικτικό υλικό το οποίο συγκεντρώνεται σε κάθε φάση του και κατά την κρίση του ελεγκτή παρέχει αποδείξεις για την έκθεση ελέγχου ή τεκμηριώνει την επίτευξη των στόχων του ελέγχου. Επίσης, περιέχει όλα τα σχετικά έγγραφα που διακινήθηκαν μεταξύ της αρμόδιας ΔΥΕΕ και του ελεγχόμενου φορέα, καθώς και τις ιδιόχειρες σημειώσεις ή παρατηρήσεις των ελεγκτών. Η τήρηση του φακέλου του ελέγχου επιβεβαιώνει τη διενέργεια όλων των απαραίτητων ελεγκτικών διαδικασιών και τη δυνατότητα επαλήθευσης ότι αυτές διενεργήθηκαν σύμφωνα με τα πρότυπα ελέγχου. Μέσω της οργάνωσης και του περιεχομένου των εγγράφων του φακέλου απεικονίζεται πλήρως το ιστορικό ενός ελέγχου και δίνεται με επάρκεια η δυνατότητα σε άλλον έμπειρο ελεγκτή (π.χ. προϊστάμενο Τμήματος / Διεύθυνσης) να κατανοήσει τον έλεγχο. Τα απαραίτητα στοιχεία του φακέλου είναι τα εξής: Απόφαση σύστασης και συγκρότησης ελεγκτικής ομάδος. Έγγραφο ενημέρωσης για τη διενέργεια ελέγχου. Καταστάσεις συμμετεχόντων στον έλεγχο. Υλικό τεκμηρίωσης της δειγματοληψίας. Ερωτηματολόγιο του ελέγχου με τις υπογραφές των μελών της ελεγκτικής ομάδας. Τεκμήρια που στοιχειοθετούν τις ελλείψεις που εντοπίστηκαν. Ευρήματα προηγούμενων ελέγχων. Πρωτότυπη (με υπογραφές) έκθεση ελέγχου (προσωρινή και οριστική). Ακριβές αντίγραφο της έκθεσης ελέγχου (προσωρινής και οριστικής). Έγγραφο κοινοποίησης έκθεσης αποτελεσμάτων ελέγχου. Έγγραφα αντιρρήσεων/παρατηρήσεων φορέων. Η δομή του φακέλου επιδιώκεται να είναι ομοιόμορφη για όλους τους ελέγχους διασφαλίζοντας τη δυνατότητα ευχερούς επανεξέτασης του φακέλου και απόδειξης της πληρότητας της εργασίας.
Μετά την εξέταση των αντιρρήσεων, σε περίπτωση που έχουν επέλθει μεταβολές, συντάσσεται οριστική έκθεση από την αρμόδια ελεγκτική ομάδα (κλιμάκιο), στην οποία ενσωματώνεται η απόφαση της ΕΣΕΛ. Αναλυτικότερα, στην οριστική έκθεση τροποποιούνται όσα σημεία έχει αποφασίσει η ΕΣΕΛ να τροποποιηθούν και αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά. Αν έχουν γίνει δεκτές οι αντιρρήσεις και έχει αποφασιστεί να μην ισχύουν κάποια ευρήματα ή κάποιες συστάσεις, αυτά διαγράφονται από την οριστική έκθεση. Αν έχει επέλθει κάποια άλλη τροποποίηση, αυτή περιγράφεται με σαφήνεια στην οριστική έκθεση.
Η παρακολούθηση της συμμόρφωσης στις συστάσεις των εκθέσεων ειδικών ελέγχων της ΓΔΔΕ πραγματοποιείται από τις Διευθύνσεις Κοινωφελών Περιουσιών των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και τη Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών του Υπουργείου Οικονομικών στα πλαίσια της εποπτικής και διαχειριστικής αρμοδιότητας των εν λόγω υπηρεσιών σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.4182/13.
Η αρμόδια ΔΥΕΕ αφότου συγκεντρώσει τις δηλώσεις των δημοσιονομικών ελεγκτών περί μη σύγκρουσης συμφερόντων συντάσει και αποστέλει το σχέδιο της απόφασης συγκρότησης- σύστασης στον Γενικό Δ/ντή Δημοσιονομικών Ελέγχων για υπογραφή.
Αναφέρονται συνοπτικά τα ακόλουθα σημεία ελέγχου που εξετάζονται κατά τον διενεργούμενο έλεγχο, ανά είδος ελέγχου (Λογοδοσία ή Διαχείριση) και ανά κατηγορία Κοινωφελούς Περιουσίας, σύμφωνα με τα αντίστοιχα Ερωτηματολόγια, που επισυνάπτονται στον Οδηγό ελέγχου. Σημεία ελέγχου: 1. Διαθέτης 2. Συστατική Πράξη 3. Περιουσία 4. Σκοπός 5. Αρμόδια Αρχή Εποπτείας 6. Μητρώο Κοινωφελών Περιουσιών 7. Διοίκηση της Περιουσίας (Ελεγχόμενος Φορέας) 8. Τηρούμενοι τραπεζικοί λογαριασμοί και ιδιαίτερος τραπεζικός λογαριασμός για τις δοσοληψίες της διαχείρισης της κοινωφελούς περιουσίας 9. Λογοδοσία 10. Απογραφή Περιουσίας 11. Προϋπολογισμός 12. Απολογισμός 13. Ισολογισμός (εφιστάται ιδιαίτερη προσοχή στις Απαιτήσεις και Υποχρεώσεις) 14. Έσοδα (εφιστάται ιδιαίτερη προσοχή στην είσπραξη μισθωμάτων και στην είσπραξη των απαιτήσεων παρελθόντων ετών) 15. Έξοδα – Δαπάνες (εφιστάται ιδιαίτερη προσοχή στις πληρωμές – αν γίνονται με την τήρηση των ιδιαίτερων, κατά περίπτωση δαπάνης – εξόδου, διατάξεων περί εθνικών κληροδοτημάτων, καθώς και στις πληρωμές των υποχρεώσεων παρελθόντων ετών) 16. Εκπλήρωση σκοπού 17. Εκμίσθωση ακινήτων 18. Εκποίηση ακινήτων 19. Εκτέλεση έργου Όλα τα παραπάνω στοιχεία περιέχονται στον "Οδηγό Ελέγχου των Κοινωφελών Περιουσιών και Σχολαζουσών Κληρονομιών που διέπονται από το ν. 4182/2013" , ο οποίος συντάχθηκε από ομάδα εργασίας του ΓΛΚ ( ΑΔΑ:6ΨΒΝ-Ω1Α) με την εποπτεία του Γενικού Διευθυντή Δημοσιονομικών Ελέγχων και εκδόθηκε από την Γ.Γ.Π.Σ.Δ.Δ.-Δ.Α.Ο.Σ.Ε.Λ.Υ. -Τμήμα Προγραμματισμού, Εκτυπώσεων, Σχεδιασμού Εντύπων, Βιβλιοδεσίας & Εμφακέλλωσης, Αθήνα, 2020, σελ.53.
Ο συντονιστής της ελεγκτικής ομάδας παρουσιάζει συνοπτικά το ρόλο της Γ.Δ.Δ.Ε και τη διαδικασία διενέργειας του ελέγχου, ενώ επιβεβαιώνεται η παρουσία των αρμόδιων στελεχών του ελεγχόμενου φορέα και συμφωνείται το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου. Σε καθημερινή βάση συμπληρώνεται η κατάσταση παρευρισκομένων στον έλεγχο.
Ο σκοπός του ελέγχου, που διενεργείται, είναι να διαπιστωθεί: Α)Αν, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων των αρμοδίων οργάνων εκκαθάρισης και διαχείρισης της κοινωφελούς περιουσίας, εφαρμόστηκαν ή δεν εφαρμόστηκαν οι ισχύουσες ιδιαίτερες διατάξεις περί Κοινωφελών Περιουσιών και Σχολαζουσών Κληρονομιών, Β)Αν, από τις πράξεις ή παραλείψεις των αρμόδιων οργάνων εκκαθάρισης και διαχείρισης της κοινωφελούς περιουσίας, προκλήθηκε ζημία στη Κοινωφελή Περιουσία.
Ο φάκελος ελέγχου (φυσικό αρχείο) βρίσκεται τοποθετημένος στο χώρο-Αρχείο της αρμόδιας Δ.Υ.Ε.Ε.. Πρόσβαση στο φάκελο του ελέγχου έχουν μόνο υπηρεσιακοί παράγοντες (μέλη ομάδας ελέγχου, αρμόδιοι υπάλληλοι εκάστης ΔΥΕΕ). Την ευθύνη για τη φύλαξη των φακέλων έχει η αρμόδια Δ.Υ.Ε.Ε. που διενεργεί τον έλεγχο.
Σε περίπτωση που δεν έχει επέλθει κάποια μεταβολή σε σχέση με την αρχική έκθεση, όπως και στην περίπτωση που δεν έχουν υποβληθεί αντιρρήσεις, η αρμόδια Δ.Υ.Ε.Ε. ενημερώνει εγγράφως τον ελεγχόμενο φορέα και τα λοιπά εμπλεκόμενα πρόσωπα για την οριστικοποίηση της έκθεσης και για την υποχρέωσή τους να συμμορφωθούν με τις συστάσεις αυτής. Στους ειδικούς ελέγχους οι ενδεχόμενοι καταλογισμοί επιβάλλονται από το αρμόδιο Συμβούλιο Κοινωφελών Περιουσιών σύμφωνα με την με αρ. 1/2014 εγκύκλιο με αρ. πρωτ.ΔΚΠ 1040933 ΕΞ 2014 της Γενικής Δ/νση Δημόσιας Περιουσίας και Εθνικών Κληροδοτημάτων Δ/νση Κοινωφελών Περιουσιών Αθήνα μετά από εισήγηση της εποπτευουσας αρχής κατά περίπτωση.
Οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις / Δ/νσεις Κοινωφελών Περιουσιών και η Δ/νση Κοινωφελών Περιουσιών του Υπουργείου Οικονομικών είναι αρμόδιες για την επιβολή καταλογισμών σε περιπτώσεις διαπίστωσης ελλειμάτων, καθώς και για την άσκηση πειθαρχικής δικαιοδοσίας και την επιβολή διοικητικών προστίμων σε εκτελεστές διαθηκών, διαχειριστές, κηδεμόνες σχολαζουσών κληρονομιών, διοικητές ιδρυμάτων ή περιουσιών σύμφωνα με το άρθρο 31 παρ.4 του ν.4182/13.
Με μέριμνα της αρμόδιας ΔΥΕΕ όλα τα στοιχεία της διενέργειας του ελέγχου από την έναρξη μέχρι την ολοκλήρωση καταχωρούνται στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Δημοσιονομικών Ελέγχων (ΟΠΣ- ΕΕΣΕΛ) το οποίο λειτουργεί με πιστοποιημένους χρήστες τους αρμόδιους υπαλλήλους της ΓΔΔΕ, υπό την εποπτεία της Γενικής Γραμματείας Πληροφορικών Συστημάτων.
Αξιολόγηση ανάγκης διενέργειας ελέγχου υπόθεσης από την ΕΣΕΛ
Κατανομή Ελέγχου σε Δημοσιονομική Υπηρεσία Εποπτείας και Ελέγχου
Έκδοση Απόφασης Σύστασης Ελεγκτικής Ομάδας
Έκδοση απόφασης μετακίνησης (όπου απαιτείται)
Επεξεργασία των στοιχείων του ελέγχου. Σύνταξη και υποβολή στη ΔΥΕΕ της προσωρινής έκθεσης ελέγχου.
Έλεγχος πληρότητας έκθεσης αποτελεσμάτων ελέγχου
Αποστολή προσωρινής έκθεσης αποτελεσμάτων ελέγχου στον ελεγχόμενο φορέα
Ενσωμάτωση των πρακτικών της ΕΣΕΛ για την σύνταξη οριστικής έκθεσης
Υπογραφή και έλεγχος της οριστικής έκθεσης ελέγχου
Κοινοποίηση οριστικής έκθεσης στον ελεγχόμενο φορέα
Ολοκλήρωση διενέργειας ειδικού ελέγχου από τη ΓΔΔΕ
Παρακολούθηση συστάσεων οριστικής έκθεσης από τις αρμόδιες υπηρεσίες
Έγγραφο δημόσιας υπηρεσίας/δημόσιου φορέα