Οριοθέτηση οικισμού κάτω των 2.000 κατοίκων
οριοθέτηση οικισμού προϋφιστάμενου του έτους 1923
οριοθέτηση οικισμού και κατάταξη σε κατηγορία
καθορισμός όρων και περιορισμών δόμησης και επιτρεπόμενων χρήσεων γης οικισμού
Κατάθεση φακέλου για την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος οριοθέτησης οικισμού
Τα στοιχεία του φακέλου κατατίθενται σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή. Στα δικαιολογητικά περιλαμβάνονται α)Τα πολεοδομικά στοιχεία, δεδομένα, εκτιμήσεις - προτάσεις και ειδικότερες μελέτες όπως υποστηρικτική μελέτη γεωλογικής καταλληλότητας...β)Τεχνική Έκθεση και γ)Περιβαλλοντική Έκθεση που περιλαμβάνει τα στοιχεία του Περιβαλλοντικού Ελέγχου
Κατάθεση από τον αιτούντα (δια ζώσης ή ταχυδρομικά)
Έγγραφο δημόσιας υπηρεσίας/δημόσιου φορέα
Ο αιτών τη διαδικασία έχει διερευνήσει ότι ο οικισμός φέρεται απογεγραμμένος ως αυτοτελής σε απογραφή προ του έτους 1983, και εξακολουθεί, κατά την εκάστοτε τελευταία απογραφή, να έχει πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων.
Ο αιτών τη διαδικασία έχει διερευνήσει ότι ο οικισμός δεν έχει πληθυσμό άνω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων, ανεξαρτήτως του χρόνου δημιουργίας του.
Ο αιτών τη διαδικασία έχει διερευνήσει ότι ο οικισμός δεν δημιουργήθηκε μετά την έναρξη εφαρμογής του νόμου 1337/1983, δηλαδή μετά τις 14.03.1983.
Ο αιτών τη διαδικασία έχει διερευνήσει ότι ο οικισμός δεν εμπίπτει σε παραθεριστικές παραλιακές περιοχές, οι οποίες έχουν καθοριστεί μέσα σε Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ) των νομών Αττικής, Εύβοιας, Κορινθίας, Θεσσαλονίκης, Πιερίας και Χαλκιδικής.
Ο αιτών τη διαδικασία έχει διερευνήσει εάν για τον προς οριοθέτηση οικισμό έχει εφαρμογή η παρ. 5 του αρ. 12 του ν. 4759/20.
Ο οικισμός εντοπίζεται στη διοικητική αρμοδιότητα του αιτούντος Δήμου.
Ο αιτών τη διαδικασία έχει διερευνήσει και καταγράψει τις περιοχές που αποκλείονται ή δεν περιλαμβάνονται κατά κανόνα εντός των ορίων των οικισμών σύμφωνα με το άρθρο 6 του από 11.04.2025 προεδρικού διατάγματος (ΦΕΚ 194 Δ/2025). Τα στοιχεία συμπεριλαμβάνονται στον φάκελο της οριοθέτησης του οικισμού.
Η διαδικασία αφορά στα κριτήρια, τον τρόπο και τις διαδικασίες οριοθέτησης με προεδρικό διάταγμα, των οικισμών της Χώρας με πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων, που φέρονται απογεγραμμένοι ως αυτοτελείς σε απογραφή προ του έτους 1983, και οι οποίοι εξακολουθούν, κατά την εκάστοτε τελευταία απογραφή, να έχουν πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923 οικισμών, καθώς και τον καθορισμό των γενικών όρων και περιορισμών δόμησης και επιτρεπόμενων χρήσεων γης και κάθε άλλου αναγκαίου στοιχείου για την προστασία της φυσιογνωμίας τους. Η οριοθέτηση των οικισμών γίνεται στο πλαίσιο είτε Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου (Τ.Π.Σ.), είτε Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (Ε.Π.Σ.), είτε αυτοτελούς προεδρικού διατάγματος που καλύπτει τουλάχιστον έναν (1) οικισμό.
Μελέτη Προσωρινής Οριοθέτησης Υδατορεμάτων
Στον φάκελο της μελέτης οριοθέτησης του οικισμού περιλαμβάνονται τα πολεοδομικά στοιχεία, δεδομένα, εκτιμήσεις - προτάσεις και ειδικότερες υποστηρικτικές μελέτες, οι οποίες θεωρούνται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις και συνοδεύουν τον φάκελο οριοθέτησης του οικισμού. Ο φάκελος συμπεριλαμβάνει την εκπόνηση πολεοδομικής/ρυμοτομικής μελέτης και, κατά περίπτωση, στην εκπόνηση τοπογραφικών μελετών και λοιπών υποστηρικτικών μελετών, όπως αυτές απαιτούνται σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, π.χ. μελέτη προσωρινής οριοθέτησης υδατορέματος, γεωλογική μελέτη κ.ά., υπογεγραμμένες από αρμόδιους για τη σύνταξη αυτών μελετητές. Η πρόταση οριοθέτησης του οικισμού συνοδεύεται από τοπογραφικό διάγραμμα ή ορθοφωτοχάρτη κλίμακας 1:5.000, όπου σημειώνονται το όριο και οι ζώνες του οικισμού, όπως ορίζονται με κορυφές πολυγωνικής γραμμής με τις συντεταγμένες αυτών στο Ελληνικό Γεωδαιτικό Σύστημα Αναφοράς ΕΓΣΑ ΄87. Τα δικαιολογητικά που συμπεριλαμβάνονται στο φάκελο εξυπηρετούν την κάλυψη όλων των προϋποθέσεων που ορίζει η νομοθεσία.
Η Τεχνική Έκθεση για την οριοθέτηση του οικισμού, περιλαμβάνει ιδιαίτερο Κεφάλαιο για τον προτεινόμενο πολεοδομικό κανονισμό του, καθώς και Παράρτημα με το Δελτίο Αναγνώρισης του οικισμού.
Η πρόταση οριοθέτησης του οικισμού υποβάλλεται στη διαδικασία Περιβαλλοντικού Προελέγχου περιλαμβάνονται στο του άρθρου 5 της ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ.107017/28.08.2006 ΚΥΑ (ΦΕΚ Β1225), όπως ισχύει, με τη συμπλήρωση των στοιχείων του Παραρτήματος IV του άρθρου 11 αυτής.
Η Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας, κλίμακας 1:5.000 αποτελεί υποστηρικτική μελέτη για τους οικισμούς που οριοθετούνται για πρώτη φορά. Για τους οικισμούς που το όριό τους επανεγκρίνεται ή αναοριοθετούνται ενεργείται έλεγχος των γεωλογικών θεμάτων κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 6 του από 11.04.2025 προεδρικού διατάγματος (ΦΕΚ 194 Δ). Από τις ως άνω διατάξεις προβλέπεται, ειδικώς για οικισμούς που παλαιότερα χαρακτηρίστηκαν ως κατολισθαίνοντες ή έχουν πληγεί ή επαπειλούνται από κατολίσθηση ή είναι εν γένει ευάλωτοι σε φυσικές καταστροφές, εκπόνηση μελέτης γεωλογικής καταλληλότητας, κατά την παρ.4.1 του άρθρου 22 του ν.4258/2014 για το σύνολο του οικισμού.
Κατά την οριοθέτηση του οικισμού για πρώτη φορά, εντός του οποίου διέρχεται μη οριοθετημένο ρέμα, συντάσσεται μελέτη προσωρινής οριοθέτησής του, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του ν.4258/2014. Στην περίπτωση αναοριοθέτησης ή επανέγκρισης ορίου οικισμού, κατά περίπτωση ενεργείται σχετικός προέλεγχος για την ύπαρξη ρεμάτων.
Τα σημεία εξυπηρέτησης διαφοροποιούνται ανάλογα με τον φορέα που κινεί τη διαδικασία, το στάδιο της διαδικασίας, καθώς και τη γεωγραφική θέση και τη φυσιογνωμία του οικισμού.
Καθορισμός κριτηρίων, τρόπου και διαδικασιών οριοθέτησης των οικισμών της Χώρας με πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και καθορισμός χρήσεων γης και γενικών όρων και περιορισμών δόμησης.
Οριοθέτηση και άλλες πολεοδομικές ρυθμίσεις οικισμών - Αντικατάσταση άρθρου 12 και παρ.2 άρθρου 16 ν.4759/2020, κατάργηση άρθρου 19 ν.2508/1997
Εκσυγχρονισμός της Χωροταξικής και Πολεοδομικής Νομοθεσίας και άλλες διατάξεις "*" Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια - Αντικατάσταση άρθρου 7 του ν.4447/2016 - Εξουσιοδοτική διάταξη "*" Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια - Αντικατάσταση του άρθρου 8 του ν.4447/2016 "*" Οριοθέτηση Οικισμών "*" Εξουσιοδοτικές και μεταβατικές διατάξεις - τροποποίηση του άρθρου 12 του ν.4447/2016
Χωρικός Σχεδιασμός - Βιώσιμη Ανάπτυξη και άλλες διατάξεις
Η διαδικασία ολοκληρώνεται με τη δημοσίευση του προεδρικού διατάγματος οριοθέτησης του οικισμού στο Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως. Σε περίπτωση που δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις και τα κριτήρια οριοθέτησης του οικισμού και δεν ολοκληρωθεί η διαδικασία οριοθέτησης , ο οικισμός δεν οριοθετείται.
Η διαδικασία οριοθέτησης του οικισμού κινείται είτε από τον οικείο Δήμο είτε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στο πλαίσιο εκπόνησης Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΤΠΣ), Ειδικού πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ) ή και με αυτοτελές προεδρικό διάταγμα.
Η διαδικασία οριοθέτησης εκπονείται κατά τη διαδικασία του Τοπικού ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου
Το σχετικό με την οριοθέτηση του οικισμού τοπογραφικό διάγραμμα ή ορθοφωτοχάρτης που αναρτάται κατά τη διαδικασία δημοσιοποίησης επιβάλλεται να είναι σε κλίμακα 1:5.000.
Ανάλογα με τη φυσιογνωμία του οικισμού ο σχετικός φάκελος διαβιβάζεται από τον Δήμο στην αρμόδια για να εισηγηθεί υπηρεσία.
Στην περίπτωση οριοθέτησης παραδοσιακού οικισμού, απαιτείται γνωμοδότηση του οικείου Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων Μακεδονίας - Θράκης (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.ΜΑ.Θ.) Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων Αιγαίου (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.Α.)
Στην περίπτωση που ο προς οριοθέτηση οικισμός εμπίπτει και στις διατάξεις του νόμου 4858/2021"Κύρωση Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς", το προεδρικό διάταγμα προωθείται με πρόταση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Πολιτισμού.
* Σε περίπτωση κίνησης της διαδικασίας οριοθέτησης αυτοτελώς από τον Δήμο απαιτείται σχετική απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου. Η εισήγηση του μελετητή για τον καθορισμό του ορίου του οικισμού και τον πολεοδομικό κανονισμό απαιτεί έγκριση από το Δημοτικό Συμβούλιο. * Σε περίπτωση κίνησης της διαδικασίας οριοθέτησης από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας με αυτοτελές προεδρικό διάταγμα, η σχετική μελέτη με την εισήγηση του μελετητή, αποστέλλεται στον οικείο Δήμο προκειμένου να ακολουθηθούν, κατά περίπτωση, οι απαιτούμενες διαδικασίες και το Δημοτικό Συμβούλιο να λάβει απόφαση επί της εισήγησης του μελετητή, εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από τη διαβίβαση της σχετικής εισήγησης από το Υπουργείο Περιβάλλοντος. Αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία αυτή, η διαδικασία εξελίσσεται χωρίς τη σχετική γνωμοδότηση, η οποία τεκμαίρεται θετική.
Ενημέρωση του κοινού με γενική πρόσκληση από τον Δήμο, η οποία αναρτάται στην ιστοσελίδα του και τοιχοκολλάται σε δημόσια σημεία του οικισμού, που αναφέρεται στην ανάρτηση και δημοσιοποίηση της εισήγησης του μελετητή για την οριοθέτηση του οικισμού και του τοπογραφικού διαγράμματος ή ορθοφωτοχάρτη.
Η εισήγηση του μελετητή για τον καθορισμό του ορίου του οικισμού ως και τον πολεοδομικό κανονισμό αυτού, αναρτώνται και δημοσιοποιούνται μαζί με το τοπογραφικό διάγραμμα ή τον ορθοφωτοχάρτη για τριάντα (30) ημέρες στον ιστότοπο του Δήμου και στο οικείο δημοτικό κατάστημα. Μέσα στην ως άνω προθεσμία οι ενδιαφερόμενοι δύνανται να λάβουν γνώση των παραπάνω στοιχείων και να υποβάλλουν εγγράφως στον Δήμο τυχόν ενστάσεις.
Εφόσον υποβληθούν αντιρρήσεις ή ενστάσεις, αυτές εξετάζονται αιτιολογημένα για την αποδοχή ή απόρριψή τους και λαμβάνεται απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου.
Η εν λόγω απόφαση επί της οριστικής εισήγησης για την οριοθέτηση του οικισμού, μνημονεύει ρητά τις διαδικασίες δημοσιοποίησης, τις απόψεις των φορέων και την αποδοχή, στο σύνολο ή εν μέρει, αυτών ή την αιτιολογημένη απόρριψή τους.
Ο φάκελος με όλα τα στοιχεία της διαδικασίας, συνοδευόμενος από τις υποστηρικτικές μελέτες, τις γνωμοδοτήσεις των φορέων και των υπηρεσιών, καθώς και τις ενστάσεις διαβιβάζεται από την αρμόδια υπηρεσία του Δήμου στην αρμόδια Διεύθυνση της οικείας Περιφέρειας. Ειδικότερα για την οριοθέτηση παραδοσιακού οικισμού, ο σχετικός φάκελος διαβιβάζεται από τον Δήμο στην αρμόδια Διεύθυνση των Υπουργείων, στη χωρική αρμοδιότητα των οποίων εμπίπτει ο παραδοσιακός οικισμός.
Η οικεία Περιφέρεια εισηγείται προς το αρμόδιο Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.). Στην περίπτωση οριοθέτησης παραδοσιακού οικισμού, απαιτείται γνωμοδότηση του οικείου Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων Μακεδονίας - Θράκης (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.ΜΑ.Θ.) Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων Αιγαίου (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.Α.), κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας να εισηγηθεί στα ως άνω Συμβούλια Διεύθυνσης.
Απαιτείται γνώμη του οικείου Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.). Ειδικότερα, στην περίπτωση οριοθέτησης παραδοσιακού οικισμού, απαιτείται γνωμοδότηση του οικείου Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων Μακεδονίας - Θράκης (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.ΜΑ.Θ.) Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων Αιγαίου (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.Α.)
Ο φάκελος οριοθέτησης του οικισμού διαβιβάζεται στην αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία εισηγείται σχετικά με την προώθηση έκδοσης προεδρικού διατάγματος. Στην περίπτωση οριοθέτησης παραδοσιακού οικισμού, ο φάκελος της οριοθέτησης, μαζί με την γνωμοδότηση του οικείου ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., περιέρχεται στην αρμόδια Διεύθυνση του Υπουργείου, στη χωρική αρμοδιότητα του οποίου ανήκει ο παραδοσιακός οικισμός, για την τήρηση των οριζομένων στην παρ.2 του άρθρου 12 του ν. 4759/2020.
Η/Οι Διεύθυνση/θύνσεις του/των Υπουργείου/γείων, στην αρμοδιότητα του/των οποίου/οποίων εμπίπτει ο προς οριοθέτηση οικισμός, προωθεί/θούν σχέδιο προεδρικού διατάγματος προς το Συμβούλιο της Επικρατείας για έλεγχο νομιμότητας.
Η οριοθέτηση των οικισμών εγκρίνεται με προεδρικό διάταγμα, το οποίο εκδίδεται κατά τα οριζόμενα στην παρ.2 του άρθρου 12 του ν.4759/2020. Στην περίπτωση που ο προς οριοθέτηση οικισμός εμπίπτει και στις διατάξεις του νόμου 4858/2021"Κύρωση Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς", το προεδρικό διάταγμα προωθείται με πρόταση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Πολιτισμού.
Με μέριμνα του οικείου Δήμου η του Υπουργείου Περιβάλλοντος και ενέργειας που κινεί τη διαδικασία εκπόνησης της μελέτης οριοθέτησης, επιδιώκεται η συμμετοχή των φορέων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή καθώς και όλων των πολιτών, με κάθε πρόσφορο τρόπο.
Ειδικότερα για την οριοθέτηση παραδοσιακού οικισμού, ο σχετικός φάκελος διαβιβάζεται από τον Δήμο στην αρμόδια Διεύθυνση των Υπουργείων, στη χωρική αρμοδιότητα των οποίων εμπίπτει ο παραδοσιακός οικισμός.
Στην περίπτωση που για τον παραδοσιακό οικισμό θεσπίζονται και ειδικοί μορφολογικοί περιορισμοί δόμησης και ειδικοί όροι δόμησης, απαιτείται και η γνώμη του αρμοδίου Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής ΚΕ.Σ.Α., Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Μακεδονίας - Θράκης (ΚΕ.Σ.Α.ΜΑ.Θ.), Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Αιγαίου (ΚΕ.Σ.Α.Α.).
Εκκίνηση διαδικασίας οριοθέτησης του οικισμού
Οριοθέτηση οικισμού μέσω Τοπικού ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου
Ανάρτηση κατά τη διαδικασία δημοσιοποίησης
Γνωμοδότηση Συμβουλίου / Γνωμοδοτήσεις Συμβουλίων
Συντέλεση οριοθέτησης με το προεδρικό διάταγμα έγκρισης Τοπικού ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου
Oριοθέτηση οικισμού με αυτοτελές προεδρικό διάταγμα
Ειδοποίηση και Γενική Πρόσκληση του κοινού
Χρονικό διάστημα ανάρτησης - δημοσιοποίησης της πρότασης και υποβολή ενστάσεων
Λήψη απόφασης Δημοτικού Συμβουλίου επί της οριστικής εισήγησης για την οριοθέτηση του οικισμού
Εισήγηση προς το αρμόδιο Συμβούλιο / αρμόδια Συμβούλια
Διαβίβαση στο κατά περίπτωση αρμόδιο Υπουργείο
Ολοκλήρωση της διαδικασίας με τη δημοσίευση του προεδρικού διατάγματος στο Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως