ΔΔ:Διενέργεια Περιβαλλοντικής Επιθεώρησης

cff5b3f5-328d-42e7-aa18-2bb9c3a87cd6 995805

• Με μια ματιά
• Βασικές πληροφορίες
• Αίτηση
• Τι θα χρειαστείτε
• Προϋποθέσεις
• Κόστος
• Σχετικά
• Εξερχόμενα
• Βήματα
• Ψηφιακά βήματα
• Άλλες πληροφορίες
• Μητρώα
• Ανατροφοδότηση
• Νομοθεσία
• Κατηγορίες
• Διάγραμμα διαδικασίας
  • Βήματα
  • Ψηφιακά βήματα

Με μια ματιά

Σημεία εξυπηρέτησης ή Υπεύθυνη οργανική μονάδα για την εκκίνηση της διαδικασίας

Περιφερειακές ενότητες, Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, Τμήμα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος των Σωμάτων Επιθεώρησης Βορείου και Νοτίου Ελλάδος της Γενικής Δ/νσης Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών (ΓΔΣΕΕ) και το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών που υπάγεται στη ΓΔΣΕΕ, ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΩΜΑΤΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΩΝ, ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Ψηφιακά σημεία παροχής

• Δεν παρέχεται ψηφιακά

Αριθμός δικαιολογητικών

2 έως 3 + (

2

)

Κόστος

Παρέχεται χωρίς κόστος

Εκτιμώμενος χρόνος

2 έτη

Περιγραφή

Η διαδικασία αφορά στον έλεγχο συμμόρφωσης με τους περιβαλλοντικούς όρους και την κείμενη περιβαλλοντική νομοθεσία έργων και δραστηριοτήτων ιδιωτικού ή δημοσίου τομέα, καθώς και φυσικών προσώπων, αλλά και κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας με περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ώστε να εξασφαλίζεται η προστασία του περιβάλλοντος και κατά επέκταση η υγεία των πολιτών και το δημόσιο συμφέρον.

Βασικές πληροφορίες

Θεσμικός φορέας

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Οργανική μονάδα θεσμικού φορέα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΩΜΑΤΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΩΝ

Υπηρεσία / οργανική μονάδα εποπτευόμενου φορέα

Τμήμα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος των Σωμάτων Επιθεώρησης Βορείου και Νοτίου Ελλάδος της Γενικής Δ/νσης Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών (ΓΔΣΕΕ) και το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών που υπάγεται στη ΓΔΣΕΕ

Παρέχεται σε

Φορείς που την εκτελούν, Ελεύθερους επαγγελματίες, Επιχειρήσεις, Νομικά Πρόσωπα – Νομικές Οντότητες, Φορείς που την εκτελούν, Καταγγέλοντες

Σχετικοί σύνδεσμοι

Παρατηρήσεις

Οι Περιβαλλοντικές Επιθεωρήσεις υλοποιούνται επίσης και από τις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων, τα αρμόδια Κλιμάκια Ελέγχου Ποιότητας Περιβάλλοντος (ΚΕΠΠΕ) της οικείας Περιφέρειας, τις Διευθύνσεις Περιβάλλοντος των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, τις περιβαλλοντικά αδειοδοτούσες αρχές, καθώς και τους Περιβαλλοντικούς Ελεγκτές, εφόσον ολοκληρωθεί το θεσμικό πλαίσιο.

Τελευταία ενημέρωση

20/02/2026

Αίτηση

Τύπος αίτησης

Αναφορά/Καταγγελία

Κατάθεση

Κατάθεση από τον αιτούντα (δια ζώσης ή ταχυδρομικά), Κατάθεση από τον αιτούντα (ψηφιακή)

Κατατίθεται από

Νομικά πρόσωπα, ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ, Φορείς του Δημοσίου, Φυσικά πρόσωπα

Τίτλος

Αναφορές - Καταγγελίες

Σχετικός σύνδεσμος

https://www.gov.gr/ipiresies/polites-kai-kathemerinoteta/kataggelies

Σημειώσεις

Για την περίπτωση των έκτακτων περιβαλλοντικών Επιθεωρήσεων, η Αναφορά/Καταγγελία πολιτών, φορέων ή υπηρεσιών που αφορά σε πράξεις ή ενέργειες εις βάρος της προστασίας του περιβάλλοντος πρέπει να είναι κατά το δυνατό συγκεκριμένη και όχι γενική και αόριστη. Πρέπει να περιέχει πληροφορίες για τον προσδιορισμό και εντοπισμό της πηγής ρύπανσης ή άλλης υποβάθμισης του περιβάλλοντος, όπως την τοποθεσία που λαμβάνει χώρα η πράξη, καθώς και στοιχεία του φορέα ή του προσώπου που διαπράττει ή εμπλέκεται στην καταγγελμένη πράξη ή παράβαση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Να είναι όσο γίνεται τεκμηριωμένη και να υποστηρίζεται από εύλογα αποδεικτικά στοιχεία και τυχόν έγγραφα. Η αναφορά/καταγγελία υποβάλλεται εγγράφως με επιστολή ή ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, επώνυμα ή ανώνυμα και να αναφέρει στοιχεία επικοινωνίας (για τις επώνυμες). Για υποθέσεις αρμοδιότητας του Σώματος Επιθεώρησης Βορείου Ελλάδος οι αναφορές/καταγγελίες αποστέλλονται στην ταχυδρομική δ/νση Αδριανουπόλεως 24, 551 33 Καλαμαριά Θεσσαλονίκη ή στο e mail: epbe@otenet.gr. Για το Σώμα Επιθεώρησης Νοτίου Ελλάδος αποστέλλονται στην ταχ. δ/νση Λ. Μεσογείων 119, 115 26 Αθήνα ή στο email: sene.tep@prv.ypeka.gr. Οι καταγγελίες/αναφορές μπορούν παράλληλα να υποβάλλονται στις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων, καθώς και των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων που έχουν αρμοδιότητα διενέργειας έκτακτης επιθεώρησης

Τι θα χρειαστείτε

Εκτύπωση

Προϋποθέσεις

Κόστος

Σχετικά

Έννομα μέσα προστασίας ή έφεσης:

Δικαστική Προσφυγή

Εξερχόμενα

Εξερχόμενα

Απόφαση, Διοικητική πράξη, Άλλο

Βήματα

Ψηφιακά βήματα

Άλλες πληροφορίες

Εναλλακτικοί τίτλοι

Περιβαλλοντικός έλεγχος - Αυτοψία

Επίσημος τίτλος

Διενέργεια Περιβαλλοντικής Επιθεώρησης

Γλώσσες παροχής

Ελληνικά

Νομοθεσία

Κατηγορίες

Είδος διαδικασίας

Επιθεωρήσεις

Έναυσμα

Αιτούμενη, Αυτεπάγγελτη, Εσωτερική, Καταγγελία, Συνέχεια άλλης διαδικασίας

Τρόπος υποβολής

Αίτηση (έντυπο), Αίτηση (επιστολή), Αίτηση (ψηφιακά)

Συμβάντα ζωής

Περιβάλλον και ποιότητα ζωής

Τύπος

Αμφιστρεφής

Λήξη Διαδικασίας

Αόριστη

   ΔΔ
   
   4
   16
   0

0 15

   0
   
   
   
   54032
   
   Όχι
   20995200
   4492800
   
   
   
   
   
   170158
   
   
   
   
   8210, 7166, 5587
   
   
   

Η διαδικασία αφορά στον έλεγχο συμμόρφωσης με τους περιβαλλοντικούς όρους και την κείμενη περιβαλλοντική νομοθεσία έργων και δραστηριοτήτων ιδιωτικού ή δημοσίου τομέα, καθώς και φυσικών προσώπων, αλλά και κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας με περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ώστε να εξασφαλίζεται η προστασία του περιβάλλοντος και κατά επέκταση η υγεία των πολιτών και το δημόσιο συμφέρον. 0.00 0.00 2 1 2

2 έτη

,,,,,

1 Διοικητικές Για τη διενέργεια περιβαλλοντικής επιθεώρησης εκδίδεται Εντολή Ελέγχου από τον ιεραρχικά προϊστάμενο. Η εντολή δύναται να είναι και προφορική

Όχι Όχι

2 Περιβαλλοντικές Όσον αφορά στις τακτικές περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις, απαιτείται πρόγραμμα Τακτικών Περιβαλλοντικών Επιθεωρήσεων, το οποίο καταρτίζεται από τους Επιθεωρητές Περιβάλλοντος σε συνεργασία με τις οικείς Αποκεντρωμένες Διοικήσεις της χώρας και εγκρίνεται από τη Γενική Διεύθυνση του Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών με τη συνεργασία των αρμοδίων υπηρεσιών των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων. Περιλαμβάνει έργα και δραστηριότητες Α΄ κατηγορίας, τα οποία επιθεωρούνται από όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες του άρθρου 20 (παρ. 3) του ν. 4014/2011, με συγκεκριμένη συχνότητα, η οποία μπορεί να κυμαίνεται από ένα έως δέκα έτη. Οι προληπτικές επιθεωρήσεις διενεργούνται από την υπηρεσία που πρόκειται να εκδώσει την περιβαλλοντική άδεια, για τη διασφάλιση της επάρκειας των προτεινόμενων μέτρων/περιβαλλοντικών όρων.

Όχι Όχι

3 Διοικητικές Η Αναφορά/Καταγγελία πολιτών ή φορέων που αφορά σε πράξεις ή ενέργειες εις βάρος της προστασίας του περιβάλλοντος, πρέπει να είναι κατά το δυνατό συγκεκριμένη και όχι γενική και αόριστη. Πρέπει να περιέχει πληροφορίες για τον προσδιορισμό και εντοπισμό της πηγής ρύπανσης ή άλλης υποβάθμισης του περιβάλλοντος, όπως την τοποθεσία που λαμβάνει χώρα η πράξη, καθώς και στοιχεία του φορέα ή του προσώπου που διαπράττει ή εμπλέκεται στην καταγγελμένη πράξη ή παράβαση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Να είναι όσο γίνεται τεκμηριωμένη και να υποστηρίζεται από εύλογα αποδεικτικά στοιχεία και τυχόν έγγραφα. Η αναφορά/καταγγελία υποβάλλεται εγγράφως με επιστολή ή ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, επώνυμα ή ανώνυμα και πρέπει να αναφέρει στοιχεία επικοινωνίας (για τις επώνυμες). Πλέον οι περιβαλλοντικές καταγγελίες και ειδικά για θέματα αποβλήτων μπορούν να υποβάλλονται και σε ηλεκτρονική πλατφόρμα καταγγελιών που είναι διαθέσιμη στο κοινό στη διεύθυνση www.env.crime.ypen.gr

Σύνδεσμος www.env.crime.ypen.gr

Ναι Ναι

4 Διοικητικές Εισαγγελική παραγγελία. Εντολή ιεραρχίας, άλλης αρχής ή υπηρεσίας.

Ναι Ναι

1 Στοιχεία αρχείου υπηρεσίας Υπηρεσιακό έγγραφο

Στοιχεία αρχείου υπηρεσίας

Κατατίθεται από: Φορείς του Δημοσίου

Σημειώσεις: Στοιχεία που τηρούνται στο αρχείο της υπηρεσίας και αφορούν στην συγκεκριμένη υπόθεση, για την οποία θα πραγματοποιηθεί περιβαλλοντική επιθεώρηση. Δύναται να είναι και στοιχεία από το αρχείο άλλων υπηρεσιών.

Αποτελεί δικαιολογητικό υπό προϋποθέσεις: Όχι

Όχι 6440

2 Εθνικό πρόγραμμα περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων Υπηρεσιακό έγγραφο

Εθνικό πρόγραμμα περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων

Κατατίθεται από: Φορείς του Δημοσίου

Σημειώσεις: Οι τακτικές περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις διενεργούνται σύμφωνα με το Πρόγραμμα περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων, το οποίο εκπονείται και εγκρίνεται από τη Γενική Διεύθυνση Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών σε συνεργασία με τις αρμόδιες Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, με πρόβλεψη τη συχνότητα των επιτόπιων ελέγχων έργων και δραστηριοτήτων Α΄ κατηγορίας.

Αποτελεί δικαιολογητικό υπό προϋποθέσεις: Όχι

Όχι 6440

3 Εισαγγελική παραγγελία, εντολές ιεραρχίες και άλλων αρχών Υπηρεσιακό έγγραφο

Εισαγγελική παραγγελία, εντολές ιεραρχίες και άλλων αρχών

Κατάθεση από: Αυτεπάγγελτη (χειροκίνητα), Αυτεπάγγελτη (ψηφιακά)

Σημειώσεις: Κατά περίπτωση το έναυσμα του ελέγχου δύναται να είναι εισαγγελική παραγγελία ή εντολή ιεραρχίας ή άλλων αρχών.

Αποτελεί δικαιολογητικό υπό προϋποθέσεις: Ναι

Προϋπόθεση δικαιολογητικού: Δικαστικές

Όχι 6440

4 Παραστατικά έγγραφα διασυνοριακής μεταφοράς αποβλήτων Υπηρεσιακό έγγραφο

Παραστατικά έγγραφα διασυνοριακής μεταφοράς αποβλήτων

Κατάθεση από: Αυτεπάγγελτη (χειροκίνητα)

Σημειώσεις: Στις περιπτώσεις περιβαλλοντικής επιθεώρησης για διασυνοριακή μεταφορά αποβλήτων απαιτούνται, παραστατικά που προβλέπονται από τον κανονισμό ΕΚ 1013/2006, που διέπει τη Διασυνοριακή Μεταφορά Αποβλήτων

Αποτελεί δικαιολογητικό υπό προϋποθέσεις: Ναι

Προϋπόθεση δικαιολογητικού: Περιβαλλοντικές

Όχι 6440

5 Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων ή Απόφαση υπαγωγής σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις Απόφαση

Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων ή Απόφαση υπαγωγής σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις

Αποτελεί δικαιολογητικό υπό προϋποθέσεις: Ναι

Προϋπόθεση δικαιολογητικού: Περιβαλλοντικές

Όχι 1127

Νόμος 6, 30 1650 1986 160 Α

Περιγραφή Αποτελεί τον βασικό νόμο για την προστασία του περιβάλλοντος, τις προϋποθέσεις λειτουργίας έργων και δραστηριοτήτων, καθώς και τις διαδικασίες και αρχές ελέγχου και επιβολής κυρώσεων στις περιπτώσεις περιβαλλοντικών παραβιάσεων.

Νομικές παραπομπές https://search.et.gr/el/fek/?fekId=710009

Νόμος 20, 21 4014 2011 209 Α

Περιγραφή Αποτελεί τον βασικό νόμο για την περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων, ενώ στο άρθρο 20 ορίζονται οι αρμόδιες αρχές για την διενέργεια των περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων, οι οποίες διακρίνονται σε τρία είδη ανάλογα με τον προληπτικό ή κατασταλτικό χαρακτήρα τους. Το άρθρο 20 περιλαμβάνει τη διαδικασία της περιβαλλοντικής επιθεώρησης, ενώ το άρθρο 21 τα διοικητικά μέτρα και κυρώσεις στην περίπτωση που θα διαπιστωθούν περιβαλλοντικές παραβάσεις

Νομικές παραπομπές https://search.et.gr/el/fek/?fekId=437830

Νόμος 127-157 4512 2018 5 Α

Περιγραφή Με τα άρθρα 127-157 θεσπίζεται το γενικό πλαίσιο και οι γενικές αρχές για την άσκηση εποπτείας και τη διαδικασία ελέγχου των οικονομικών δραστηριοτήτων, όπου περιλαμβάνεται και ο τομέας του περιβάλλοντος. Αναμένεται η έκδοση των προβλεπόμενων προεδρικών διαταγμάτων και υπουργικών αποφάσεων για την έναρξη ισχύς του.

Νομικές παραπομπές https://search.et.gr/el/fek/?fekId=566609

Νόμος 1-5 4042 2012 24 Α

Περιγραφή Αποτελεί την εναρμόνιση της ευρωπαϊκής οδηγίας για την ποινική προστασία του περιβάλλοντος. Ειδικότερα, το άρ. 3 ορίζει τα αδικήματα που τιμωρούνται ποινικά.

Νομικές παραπομπές https://search.et.gr/el/fek/?fekId=459869

Νόμος 61, 66 4819 2021 129 Α

Περιγραφή Αποτελεί τον βασικό νόμο πλαίσιο για τη διαχείριση των αποβλήτων, περιλαμβάνοντας εκτός των άλλων τις αρμόδιες αρχές ελέγχου των φορέων που εμπλέκονται στη διαχείριση των αποβλήτων. Ειδικά στα άρθρα 61 και 66 ορίζονται οι αρμόδιες αρχές ελέγχου και επιβολής κυρώσεων, καθώς και τα είδη των κυρώσεων. Το άρθρο 66 έχει τροποποιηθεί με το άρθρο 20 του Ν. 5151/2024 αναφορικά με τις επιβαλλόμενες κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης διατάξεων του Ν. 4819/2019

Νομικές παραπομπές https://search.et.gr/el/fek/?fekId=608618

Νόμος 50-52, 75 4843 2021 193 Α

Περιγραφή Ο Ν. 4843 τροποποιεί τα άρθρα 20 και 21 του Ν.4014 και επιφέρει ουσιαστικές τροποποιήσεις στη διαδικασία των περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων και τις διοικητικές κυρώσεις που επιβάλλονται για περιβαλλοντικές παραβάσεις.

Νομικές παραπομπές https://search.et.gr/el/fek/?fekId=622462

Υπουργική Απόφαση 1-6 ΥΠΕΝ/ΓΔΣΕΕ/22036/219 2024 1530 Β

Περιγραφή Με την ΥΑ υιοθετείται το Μοντέλο Ενεργειών Συμμόρφωσης για τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις που προβλέπεται από την παρ. 21 του άρ. 20 του Ν.4014, με στόχο την ενιαία αντιμετώπιση των ελέγχων που εφαρμόζονται από τις αρμόδιες αρχές. Περιλαμβάνει τη μεθοδολογία για την αξιολόγηση των μη συμμορφώσεων και την κατάταξη των παραβάσεων, τους ελαφρυντικούς και επιβαρυντικούς παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη, το περιεχόμενο των εκθέσεων ελέγχου, καθώς και τον τρόπο υπολογισμού του προστίμου.

Νομικές παραπομπές https://search.et.gr/el/fek/?fekId=764725

Υπουργική Απόφαση άρθρο Μόνο ΥΠΕΝ/ΣΕΝΕ/60932/3707 2025 3494 Β

Περιγραφή Με την ΥΑ αντικαθίσταται ο πίνακας 7 της παραγράφου Η του Παραρτήματος Ι, της ισχύουσας ΥΑ ΜΕΣ ΥΠΕΝ/ΓΔΣΕΕ/22036/219/2024, καθώς και το άρθρο 6 της ΥΑ ΜΕΣ, οπότε πλέον για το σύνολο των εν εξελίξει περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων ακολουθείται η ΥΑ ΜΕΣ ΥΠΕΝ/ΓΔΣΕΕ/22036/219/2024 σε συνδυασμό με την τροποποίηση του 2025, ανεξαρτήτως του πότε ξεκίνησε η επιθεώρηση και αποσυνδέεται με το χρόνο υποβολής της καταγγελίας για τις έκτακτες επιθεωρήσεις. Επίσης, για τον υπολογισμό του ύψους του προστίμου, και πριν την έκδοση της Απόφασης προστίμου, η συμμόρφωση λαμβάνεται υπόψη, ανεξαρτήτως του πότε επήλθε και όχι αποκλειστικά πριν την ΠΒΠ όπως ίσχυε αρχικά.

Νομικές παραπομπές https://search.et.gr/el/fek/?fekId=783640

Προεδρικό Διάταγμα 57 & 58 132 2017 160 Α

Περιγραφή Περιλαμβάνει τον οργανισμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Στα άρθρα 57 και 58 προβλέπεται μεταξύ άλλων η διάρθρωση και οι αρμοδιότητες των Τμημάτων Επιθεώρησης Περιβάλλοντος των Σωμάτων Επιθεώρησης Βορείου και Νοτίου Ελλάδος.

Νομικές παραπομπές https://search.et.gr/el/fek/?fekId=543952

Προεδρικό Διάταγμα 16 148 2009 190 Α

Περιγραφή Θεσπίζεται η περιβαλλοντική ευθύνη και η έννοια της «περιβαλλοντικής ζημίας». Βάσει της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» καθορίζονται τα μέτρα και οι διαδικασίες για την πρόληψη ή/ και αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημίας από τον φορέα που την προκάλεσε. Στο άρθρο 16 ως αρμόδια αρχή ελέγχου των φορέων εκμετάλλευσης που προβλέπονται στο ΠΔ ορίζονται οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος.

Νομικές παραπομπές https://search.et.gr/el/fek/?fekId=394299

Κανονισμός 1013 2006

Περιγραφή Ο Κανονισμός θεσπίζει τις διαδικασίες, τους όρους και προϋποθέσεις για την διασυνοριακή μεταφορά αποβλήτων, τις περιπτώσεις παράνομων μεταφορών, καθώς και τις διαδικασίες ελέγχου από τις αρμόδιες αρχές.

Νομικές παραπομπές https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32006R1013&qid=1755603842724

Νόμος 9 2947 2001 228 Α

Περιγραφή Στο άρθρο 9 του νόμου περιλαμβάνεται η σύσταση και οι αρμοδιότητες της Γενικής Διεύθυνσης Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών, η οποία υπάγεται απευθείας στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Νομικές παραπομπές https://search.et.gr/el/fek/?fekId=229974

Νόμος 124-125 4759 2020 245 Α

Περιγραφή Η Γενική Διεύθυνση του Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ορίζεται ως Αρχή Οργάνωσης Εποπτείας και Συντονισμού για το πεδίο προστασίας του περιβάλλοντος, κατά την περ.΄ της παρ. 4 του άρθρου 127 του ν. 4512/2018 (Α΄ 5), με αρμοδιότητες την κατάρτιση της μεθοδολογίας σχεδιασμού των ενεργειών εποπτείας για την προστασία του περιβάλλοντος, την κατάρτιση του εθνικού σχεδίου περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων και ό,τι άλλο σχετίζεται με τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις.

Νομικές παραπομπές https://search.et.gr/el/fek/?fekId=611218

Εγκύκλιος 2024

Περιγραφή Διευκρινήσεις σχετικά την εφαρμογή του Μοντέλου Ενεργειών Συμμόρφωσης («ΜΕΣ») στις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις.

ΑΔΑ ΨΜ1Γ4653Π8-ΓΛ1

Νόμος 20 5151 2024 173 Α

Περιγραφή Με το άρθρο αυτό τροποποιείται το άρθρο 66 του Ν. 4819/2021 και πλέον προβλέπεται η επιβολή αυτελώς προστίμου για παραβάσεις που σχετίζονται με την καταχώρηση και εγγραφή στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων (Η.Μ.Α), χωρίς να απαιτείται η αξιολόγηση της σοβαρότητας της παράβασης.

1 Έκδοση Εντολής Ελέγχου

Αρμόδιος διεκπεραίωσης Αρμόδιος Διευθυντής

Τρόπος Υλοποίησης Χειροκίνητη ενέργεια

Περιγραφή Δίνεται γραπτή ή και προφορική εντολή από τον ιεραρχικά προϊστάμενο συνήθως σε δύο ή περισσότερους Επιθεωρητές/Ελεγκτές για τη διενέργεια ελέγχου. Στην εντολή δύναται να αναφέρονται τα ονόματα των επιθεωρητών, ο χρόνος, ο τόπος, το αντικείμενο του ελέγχου και οι βασικές διατάξεις που διέπουν τον έλεγχο.

Σημειώσεις Η εντολή μπορεί να είναι και προφορική. Υπογραμμίζεται ότι η έκδοση εντολής ελέγχου δεν προβλέπεται ρητά από την ισχύουσα περιβαλλοντική νομοθεσία, αλλά αποτελεί μία ορθή διοικητική πρακτική. Για την πραγματοποίηση του ελέγχου απαιτείται και η προετοιμασία της μετακίνησης σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

Όχι Όχι

P10D P1D

2 Διενέργεια Αυτοψίας

Αρμόδιος διεκπεραίωσης Αρμόδιος Υπάλληλος

Τρόπος Υλοποίησης Έλεγχος

Περιγραφή Κατά τον επιτόπιο έλεγχο - αυτοψία συλλέγονται και καταγράφονται όλα τα ευρήματα και τα στοιχεία που αφορούν την υπόθεση. Διενεργούνται κατά περίπτωση οι αναγκαίες μετρήσεις και δειγματοληψίες για αναλύσεις, λαμβάνονται φωτογραφίες και συγκεντρώνεται κάθε χρήσιμο αποδεικτικό στοιχείο και πληροφορία, κατά την κρίση των Επιθεωρητών/Ελεγκτών, προκειμένου να εξεταστεί ο βαθμός συμμόρφωσης με τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Σε περίπτωση που διαπιστωθούν παραβάσεις που χρήζουν άμεσης ενέργειας, οι Επιθεωρητές/Ελεγκτές ζητούν από τον ελεγχόμενο την υλοποίηση άμεσων ενεργειών για την αποτροπή του περιβαλλοντικού κινδύνου. Επίσης, για ασήμαντες μη-συμμορφώσεις οι Επιθεωρητές/Ελεγκτές παρέχουν γραπτές ή και προφορικές οδηγίες για την άρση τους, τα οποία σε κάθε περίπτωση αναγράφονται στην Έκθεση Αυτοψίας ή φύλλο Ελέγχου.

Σημειώσεις Κατά την αυτοψία ζητούνται στοιχεία, τα οποία είτε προσκομίζονται επί τόπου ή αποστέλλονται εντός προθεσμίας, με δυνατότητα παράτασης Μετά το πέρας της αυτοψίας συντάσσεται επί τόπου έκθεση αυτοψίας / φύλλο ελέγχου, που υπογράφεται από τους Επιθεωρητές/Ελεγκτές, και από τον ελεγχόμενο. Υπογραμμίζεται ότι η υπογραφή της έκθεσης αυτοψίας/φύλλου ελέγχου από όλους τους επιθεωρητές/ελεγκτές που συμμετέχουν στον έλεγχο, σύμφωνα με την ισχύουσα νομολογία είναι υποχρεωτική, για τη νομιμότητα της διαδικασίας. Αντίθετα η μη υπογραφή της Έκθεσης αυτοψίας από τον ελεγχόμενο δεν παρακωλύει τη διαδικασία και σε περίπτωση άρνησης του ελεγχόμενου να υπογράψει ο επιθεωρητής/ελεγκτής καταχωρίζει σχετική επισήμανση στο φύλλο ή στην έκθεση αυτοψίας. Αντίγραφο της έκθεσης/φύλλου δίνεται ή αποστέλλεται στον ελεγχόμενο. Το κόστος των διενεργούμενων αναλύσεων/μετρήσεων βαρύνει την ελεγχόμενη δραστηριότητα, σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 20 του Ν. 4014/2011.

Όχι Όχι

P3D P1D

3 Αξιολόγηση στοιχείων επιθεώρησης

Αρμόδιος διεκπεραίωσης Αρμόδιος Υπάλληλος

Τρόπος Υλοποίησης Χειροκίνητη ενέργεια

Περιγραφή Κατά το στάδιο αυτό γίνεται επεξεργασία και αξιολόγηση των στοιχείων της επιθεώρησης, εξετάζονται τυχόν αρχεία και εκθέσεις της ελεγχόμενης δραστηριότητας, προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπάρχουν τυχόν μη συμμορφώσεις/αποκλείσεις σε σχέση με την περιβαλλοντική άδεια, τη ΜΠΕ (για έργα/δραστηριότητες Α΄ κατηγορίας), τυχόν άλλες εγκρίσεις και τις διατάξεις της κείμενης περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

Σημειώσεις Είναι δυνατόν να διενεργηθεί και συμπληρωματική αυτοψία ή να ζητηθούν πρόσθετα στοιχεία ή διευκρινίσεις, τα οποία ο ελεγχόμενος οφείλει να αποστείλει εντός 5 εργασίμων ημερών με δυνατότητα παράτασης επιπλέον 5 ημερών μετά από σχετικό αίτημα. Ο χρόνος που απαιτείται για τη συμπληρωματική αυτοψία, τη διενέργεια τυχόν εργαστηριακών αναλύσεων και την προσκόμιση πρόσθετων στοιχείων δεν προσμετράται στην προθεσμία για τη σύνταξη της Προσωρινής και Οριστικής Έκθεσης Ελέγχου.

Όχι Όχι

P20D P10D

4 Έκδοση Προσωρινής Έκθεσης Ελέγχου

Αρμόδιος διεκπεραίωσης Αρμόδιος Υπάλληλος

Τρόπος Υλοποίησης Χειροκίνητη ενέργεια

Περιγραφή Εφόσον από τα στοιχεία της επιθεώρησης διαπιστωθούν μη συμμορφώσεις που δεν είναι ασήμαντες, συντάσσεται από τους Επιθεωρητές/Ελεγκτές που διενήργησαν τον έλεγχο Προσωρινή Έκθεση Ελέγχου (ΠΕΕ), στην οποία καταγράφονται οι πιθανές περιβαλλοντικές παραβάσεις, σύμφωνα με την περιβαλλοντική άδεια και νομοθεσία.

Σημειώσεις Η ΠΕΕ συντάσσεται εντός 30 ημερών από την αυτοψία. Για έργα και δραστηριότητες της Οδηγίας 2010/75/EU (IED) η προθεσμία είναι 60 ημέρες από την αυτοψία. Εφόσον προκύψουν ζητήματα που δεν καλύπτονται από την περιβαλλοντική άδεια ή απαιτείται η επιβολή πρόσθετων περιβαλλοντικών όρων, σημειώνονται στην Έκθεση Ελέγχου, προκειμένου να ενημερωθεί η αρμόδια περιβαλλοντική αρχή. Η ΠΕΕ υπογράφεται από τους επιθεωρητές/ελεγκτές που διενήργησαν τον έλεγχο, ενώ η κλήση σε απολογία από τον Προϊστάμενο της εκάστοτε υπηρεσίας που διενεργεί τον έλεγχο. Οι προθεσμίες του άρθρου 20 του ν. 4014/2011, καθώς δεν αναφέρονται ως αποκλειστικές, σε συνδυασμό με το άρθρο 10 του ν. 2690/1999, είναι ενδεικτικές για τις υπηρεσίες που διενεργούν την επιθεώρηση.

Ναι Όχι

P50D P10D

3

5 Έκδοση Οριστικής Έκθεσης Ελέγχου χωρίς παραβάσεις-Ανάρτηση

Αρμόδιος διεκπεραίωσης Αρμόδιος Διευθυντής

Τρόπος Υλοποίησης Χειροκίνητη ενέργεια

Περιγραφή Στην περίπτωση που μετά την επεξεργασία και αξιολόγηση των στοιχείων της επιθεώρησης δεν προκύπτουν περιβαλλοντικές παραβάσεις συντάσσεται Οριστική Έκθεσης Ελέγχου (ΟΕΕ) και η ελεγκτική διαδικασία περατώνεται. Η ΟΕΕ είναι δυνατό να περιέχει συστάσεις για τυχόν ασήμαντες μη συμμορφώσεις. Επίσης μπορεί να περιέχει επισημάνσεις προς άλλες υπηρεσίες σε περίπτωση που διαπιστωθούν περιβαλλοντικά ζητήματα που δεν καλύπτονται από την περιβαλλοντική άδεια, δυνάμει της παρ. 9 του άρθρου 2 του Ν. 4014/2011, ή άλλες εγκρίσεις ή ζητήματα που πρέπει να εξεταστούν αρμοδίως.

Σημειώσεις Η ΟΕΕ χωρίς κλήση σε απολογία συντάσσεται εντός 30 ημερών από την αυτοψία. Για έργα και δραστηριότητες της Οδηγίας 2010/75/EU (IED) η προθεσμία είναι 60 ημέρες από την αυτοψία. Η ΟΕΕ αναρτάται στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο (ΗΠΜ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για έργα Α΄ και Β΄ κατηγορίας που είναι καταχωρημένα στο ΗΠΜ . Για έργα και δραστηριότητες Β κατηγορίας που δεν είναι καταχωρημένα στο ΗΠΜ, η ΟΕΕ αναρτάται στην ιστοσελίδα της οικίας Περιφέρειας, όπως και για Έργα ή δραστηριότητες για τα οποία δεν απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση και θεωρούνται για τις ανάγκες εφαρμογής του ΜΕΣ ως έργα Β κατηγορίας. Μετά την πλήρη λειτουργία του ΗΠΜ το σύνολο των εγγράφων της περιβαλλοντικής επιθεώρησης θα αναρτάται στο ΗΠΜ Οι προθεσμίες του άρθρου 20 του ν. 4014/2011, καθώς δεν αναφέρονται ως αποκλειστικές, σε συνδυασμό με το άρθρο 10 του ν. 2690/1999, είναι ενδεικτικές για τις υπηρεσίες που διενεργούν την επιθεώρηση και εξαρτάται από την πολυπλοκότητα της υπόθεσης, το φόρτο εργασίας της υπηρεσίας σε συνάρτηση με τη στελέχωση.

Ναι Ναι

P50D P10D

3

6 Διαβίβαση της Προσωρινής Εκθέσεως Ελέγχου - κλήση σε απολογία

Αρμόδιος διεκπεραίωσης Αρμόδιος Διευθυντής

Τρόπος Υλοποίησης Ψηφιακή υπογραφή

Περιγραφή Η Προσωρινή Εκθέσεως Ελέγχου (ΠΕΕ) αποστέλλεται στον ελεγχόμενο με διαβιβαστικό έγγραφο της υπηρεσίας με το οποίο καλείται σε απολογία, εντός τουλάχιστον 10 ημερών. Ο ελεγχόμενος οφείλει να μελετήσει προσεκτικά την έκθεση και τις διαπιστωμένες παραβάσεις /μη συμμορφώσεις, για τις οποίες πρέπει να αποστείλει εγγράφως απολογητικό υπόμνημα. Παράλληλα ο ελεγχόμενος θα πρέπει να αποστείλει και κάθε αποδεικτικό στοιχείο, προς τεκμηρίωση των ισχυρισμών του. Επίσης σύμφωνα με το αρθ. 3, παρ. 4 της ΥΠΕΝ/ΓΔΣΕΕ/22036/219/2024 ΥΑ ΜΕΣ, για τις διαπιστωμένες μη συμμορφώσεις, στην γραπτή απολογία του, δύναται να συμπεριλάβει και πρόταση με αναλυτική περιγραφή διορθωτικών ενεργειών προς άρση των μη συμμορφώσεων, πρόταση με χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του Πλάνου Διορθωτικών Ενεργειών (ΠΔΕ), το οποίο δεν δύναται να υπερβαίνει το ένα έτος, καθώς και οποιοδήποτε άλλο χρήσιμο στοιχείο για την πραγματοποίησή τους.

Σημειώσεις Ο ελεγχόμενος είναι δυνατό να ζητήσει παράταση έως 10 επιπλέον ημερών μετά από σχετικό αίτημα, αιτιολογώντας τους λόγους. Εφόσον έχουν γίνει ενέργειες συμμόρφωσης για την άρση των παραβάσεων θα πρέπει να ενημερωθεί η υπηρεσία και να αποσταλούν τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία.

Ναι Όχι

P5D P1D

4

7 Εξέταση Απολογίας και Συμπληρωματικών Στοιχείων

Αρμόδιος διεκπεραίωσης Αρμόδιος Υπάλληλος

Τρόπος Υλοποίησης Χειροκίνητη ενέργεια

Περιγραφή Η υπηρεσία αφού λάβει το απολογητικό υπόμνημα του ελεγχόμενου επεξεργάζεται το σύνολο των στοιχείων της επιθεώρησης περιλαμβανομένων και όσων έχουν σταλεί με το απολογητικό υπόμνημα. Από την εξέταση των στοιχείων προκύπτει εάν ισχύουν ή όχι οι παραβάσεις της ΠΕΕ και ποια η σοβαρότητά τους. Οι παραβάσεις κατατάσσονται σε Χαμηλής/Μέτριας/Σημαντικής/Πολύ σημαντικής σοβαρότητας, λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια του άρθρου 20 του Ν. 4014/2011 και της ΥΑ ΜΕΣ, όπως ισχύει. Αναλόγως της σοβαρότητας των παραβάσεων συντάσσεται ΠΒΠ ή ΟΕΕ και αξιολογείται ο συνολικός βαθμός συμμόρφωσης της δραστηριότητας.

Σημειώσεις Είναι δυνατόν στο στάδιο αυτό να ζητηθούν από τον ελεγχόμενο διευκρινίσεις ή και συμπληρωματικά στοιχεία

Ναι Όχι

P20D P10D

6

8 Έκδοση ΟΕΕ και Πράξης Βεβαίωσης Παράβασης (1ης) με παραβάσεις σημαντικής/πολύ σημαντικής σοβαρότητας

Αρμόδιος διεκπεραίωσης Αρμόδιος Διευθυντής

Τρόπος Υλοποίησης Χειροκίνητη ενέργεια

Περιγραφή Εφόσον δεν γίνουν δεκτοί όλοι οι ισχυρισμοί στην απολογία του ελεγχόμενου, και οι παραβάσεις που διαπιστώθηκαν είναι σημαντικής ή πολύ σημαντικής σοβαρότητας συντάσσεται Πράξη Βεβαίωσης Παράβασης (ΠΒΠ) που περιλαμβάνει Εισήγηση Επιβολής Προστίμου και Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών (ΠΔΕ). Στην ΠΒΠ αναφέρονται οι παραβάσεις και οι διατάξεις ή/και οι περιβαλλοντικοί όροι που παραβιάζονται. Επίσης μπορεί να περιέχει επισημάνσεις προς άλλες υπηρεσίες σε περίπτωση που διαπιστωθούν περιβαλλοντικά ζητήματα που δεν καλύπτονται από την περιβαλλοντική άδεια ή άλλες εγκρίσεις ή ζητήματα που πρέπει να εξεταστούν αρμοδίως. Το ύψος του εισηγούμενου προστίμου υπολογίζεται σύμφωνα με το Μοντέλο Ενεργειών Συμμόρφωσης της Υ.Α. ΥΠΕΝ/ΓΔΣΕΕ/22036/219/2024 όπως τροποποιήθηκε με την ΥΑ ΥΠΕΝ/ΣΕΝΕ/60932/3707/2025. Εφόσον όμως έχουν διαπιστωθεί παραβάσεις βάσει άρθρου 66 του Ν. 4819/2021 όπως ισχύει, τότε επιβάλλεται το προβλεπόμενο πρόστιμο χωρίς να απαιτείται η αξιολόγησης της σοβαρότητας της παράβασης. Επίσης η ΠΒΠ είναι δυνατόν να περιλαμβάνει και εισήσηγη για προσωρινή ή οριστική διακοπή λειτουργίας του έργου/δραστηριότητας , όπως προβλέπεται στην παρ. 6 του άρθρου 21 του Ν. 4014/2011.

Σημειώσεις Η ΠΒΠ αποστέλλεται στον ελεγχόμενο, στον αρμόδιο Εισαγγελέα για την άσκηση κατά την κρίση του τυχόν ποινικών διώξεων, στον αρμόδιο για την υπογραφή της απόφασης προστίμου, στην υπηρεσία που χορηγεί την άδεια λειτουργίας, την περιβαλλοντική άδεια, καθώς και σε κάθε άλλη αρμόδια αρχή ή φορέα που πρέπει να λάβει γνώση. Με το ΠΔΕ καλείται ο ελεγχόμενος να συμμορφωθεί εντός συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος, ειδάλλως επιβάλλεται νέα κύρωση. Η προθεσμία για συμμόρφωση με το ΠΔΕ μπορεί να είναι μέχρι 12 μήνες. Ειδικά για έργα και δραστηριότητες της Οδηγίας 2010/75/EU (IED) η προθεσμία μπορεί να είναι μέχρι 3 έτη, μετά από σχετικό αιτιολογημένο αίτημα του ελεγχόμενου και έκδοση κοινής αιτιολογημένης απόφασης των Γενικών Δ/ντων Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών και Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ . Με την πάροδο του χρονοδιαγράμματος ο ελεγχόμενος οφείλει να υποβάλλει στην υπηρεσία Δήλωση Συμμόρφωσης που πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα απαραίτητα τεκμήρια για την επιβεβαίωση της υλοποίησης των ενεργειών συμμόρφωσης που περιλήφθηκαν στο ΠΔΕ (όπως φωτογραφίες, έγγραφα υπηρεσιών/άδειες, παραστατικά διακίνησης κλπ). Με την παρέλευση της προθεσμίας συμμόρφωσης ακολουθεί επαλήθευση της συμμόρφωσης, η οποία μπορεί να γίνει είτε με αυτοψία συμμόρφωσης είτε με εξέταση των στοιχείων που προσκόμισε ο ελεγχόμενος. Σε περίπτωση που δεν υποβληθεί Δήλωση Συμμόρφωσης ή διαπιστωθεί ότι δεν υπάρχει συμμόρφωση, αποστέλλεται έγγραφο στον ελεγχόμενο και καλείται να υποβάλει δήλωση συμμόρφωσης εντός αποκλειστικής προθεσμία 5 ημερών, (άρθρο 3 της Υ.Α. αριθ. ΥΠΕΝ/ΓΔΣΕΕ/22036/219/2024 ). Στην περίπτωση μη συμμόρφωσης ή μη εμπρόθεσμης συμμόρφωσης συντάσσεται Πράξη Βεβαίωσης Παράβασης και επιβάλλονται κυρώσεις (πρόστιμο ή/και άλλο). Στις περιπτώσεις που διαπιστώνονται παραβάσεις των παρ. 5, 6, 10 και 10Α του άρθρου 66 του Ν. 4819/2021 (129 Α΄) , το ύψος του οποίου καθορίζεται στις ανωτέρω διατάξεις, οπότε για αυτές τις παραβάσεις επιβάλλεται απευθείας πρόστιμο. Για το λόγο αυτό στις εν λόγω περιπτώσεις και ανεξάρτητα από την κατηγορία σοβαρότητας της παράβασης, η ΠΒΠ περιέχει για τις συγκεκριμένες παραβάσεις εισήγηση για επιβολή προστίμου, το ύψος του οποίου προσδιορίζεται από τις ανωτέρω διατάξεις και όχι σύμφωνα με την Υ.Α. ΜΕΣ ΥΠΕΝ/ΓΔΣΕΕ/22036/219/2024 όπως ισχύει. Η ΠΒΠ συντάσσεται εντός 45 ημερών από την παρέλευση της προθεσμίας για απολογία. Για έργα και δραστηριότητες της Οδηγίας 2010/75/EU (IED) η προθεσμία είναι 4 μήνες από την αυτοψία. Στις προθεσμίες αυτές δεν προσμετράται το χρονικό διάστημα για την προσκόμιση πρόσθετων στοιχείων, τυχόν αναλύσεων κλπ. Οι προθεσμίες του άρθρου 20 του ν. 4014/2011, καθώς δεν αναφέρονται ως αποκλειστικές, σε συνδυασμό με το άρθρο 10 του ν. 2690/1999, είναι ενδεικτικές για τις υπηρεσίες που διενεργούν την επιθεώρηση. Η ΠΒΠ αναρτάται στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο (ΗΠΜ) του ΥΠΕΝ για έργα και δραστηριότητες Α΄ και Β΄ κατηγορίας, τα οποία είναι καταχωρημένα στο ΗΠΜ. Για έργα Β ΄ κατηγορίας που δεν είναι καταχωρημένα στο ΗΠΜ η ΟΕΕ/ΠΒΠ αναρτάται στην ιστοσελίδα της οικίας Περιφέρειας, όπως και για Έργα ή δραστηριότητες για τα οποία δεν απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση και θεωρούνται για τις ανάγκες εφαρμογής του ΜΕΣ ως έργα Β κατηγορίας. Μετά την πλήρη λειτουργία του ΗΠΜ το σύνολο των εγγράφων της περιβαλλοντικής επιθεώρησης θα γίνεται στο ΗΠΜ. Η ΠΒΠ υπογράφεται από τον Προϊστάμενο της εκάστοτε υπηρεσίας που διενεργεί τον έλεγχο.

Ναι Όχι

P35D P45D

7

9 Έκδοση Οριστικής Έκθεσης Ελέγχου χωρίς παραβάσεις

Αρμόδιος διεκπεραίωσης Αρμόδιος Διευθυντής

Περιγραφή Εφόσον γίνουν δεκτοί όλοι οι ισχυρισμοί του ελεγχόμενου, αίρονται οι αρχικές διαπιστώσεις παραβάσεων. Συντάσσεται ΟΕΕ χωρίς παραβάσεις και ολοκληρώνεται η ελεγκτική διαδικασία με ανάρτησή της στο ΗΠΜ.

Σημειώσεις Η ΟΕΕ συντάσσεται εντός 45 ημερών από την παρέλευση της προθεσμίας για απολογία. Για έργα και δραστηριότητες της Οδηγίας 2010/75/EU (IED) η προθεσμία είναι 4 μήνες από την αυτοψία. Επίσης μπορεί να περιέχει επισημάνσεις προς άλλες υπηρεσίες σε περίπτωση που διαπιστωθούν περιβαλλοντικά ζητήματα που δεν καλύπτονται από την περιβαλλοντική άδεια ή άλλες εγκρίσεις ή ζητήματα που πρέπει να εξεταστούν αρμοδίως. Η ΟΕΕ αναρτάται στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο (ΗΠΜ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για έργα Α΄ και Β΄ κατηγορίας που είναι καταχωρημένα στο ΗΠΜ . Για έργα και δραστηριότητες Β κατηγορίας που δεν είναι καταχωρημένα στο ΗΠΜ, η ΟΕΕ αναρτάται στην ιστοσελίδα της οικίας Περιφέρειας, όπως και για Έργα ή δραστηριότητες για τα οποία δεν απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση και θεωρούνται για τις ανάγκες εφαρμογής του ΜΕΣ ως έργα Β κατηγορίας. Μετά την πλήρη λειτουργία του ΗΠΜ το σύνολο των εγγράφων της περιβαλλοντικής επιθεώρησης θα αναρτάται στο ΗΠΜ Η ΟΕΕ υπογράφεται από τον Προϊστάμενο της εκάστοτε υπηρεσίας που διενεργεί τον έλεγχο. Οι προθεσμίες του άρθρου 20 του ν. 4014/2011, καθώς δεν αναφέρονται ως αποκλειστικές, σε συνδυασμό με το άρθρο 10 του ν. 2690/1999, είναι ενδεικτικές για τις υπηρεσίες που διενεργούν την επιθεώρηση.

Ναι Ναι

P45D P25D

7

10 Έκδοση Οριστικής Έκθεσης Ελέγχου με παραβάσεις χαμηλής/μέτριας σοβαρότητας

Αρμόδιος διεκπεραίωσης Αρμόδιος Διευθυντής

Τρόπος Υλοποίησης Χειροκίνητη ενέργεια

Περιγραφή Εφόσον δεν γίνουν δεκτοί όλοι οι ισχυρισμοί της απολογίας του ελεγχόμενου, και οι παραβάσεις που διαπιστώθηκαν είναι χαμηλής ή μέτριας σοβαρότητας συντάσσεται ΟΕΕ μαζί με Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών (ΠΔΕ), χωρίς την επιβολή προστίμου. Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση έλλειψης περιβαλλοντικής άδειας έργου Β΄ κατηγορίας (ΠΠΔ), που θεωρείται μέτριας σοβαρότητας παράβαση, αλλά επιβάλλεται πρόστιμο.

Σημειώσεις Με το ΠΔΕ καλείται ο ελεγχόμενος να συμμορφωθεί εντός συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος, ειδάλλως επιβάλλεται κύρωση. Η ΟΕΕ συντάσσεται εντός 45 ημερών από την παρέλευση της προθεσμίας για απολογία. Για έργα και δραστηριότητες της Οδηγίας 2010/75/EU (IED) η προθεσμία είναι 4 μήνες από την αυτοψία. Στις προθεσμίες αυτές δεν προσμετράται το χρονικό διάστημα για την προσκόμιση πρόσθετων στοιχείων, τυχόν αναλύσεων κλπ. Η ΟΕΕ αναρτάται στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο (ΗΠΜ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για έργα Α΄ και Β΄ κατηγορίας που είναι καταχωρημένα στο ΗΠΜ . Για έργα και δραστηριότητες Β κατηγορίας που δεν είναι καταχωρημένα στο ΗΠΜ, η ΟΕΕ αναρτάται στην ιστοσελίδα της οικίας Περιφέρειας, όπως και για Έργα ή δραστηριότητες για τα οποία δεν απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση και θεωρούνται για τις ανάγκες εφαρμογής του ΜΕΣ ως έργα Β κατηγορίας. Μετά την πλήρη λειτουργία του ΗΠΜ το σύνολο των εγγράφων της περιβαλλοντικής επιθεώρησης θα αναρτάται στο ΗΠΜ. Η ΟΕΕ υπογράφεται από τον Προϊστάμενο της εκάστοτε υπηρεσίας που διενεργεί τον έλεγχο. Επίσης η ΟΕΕ μπορεί να περιέχει επισημάνσεις προς άλλες υπηρεσίες σε περίπτωση που διαπιστωθούν περιβαλλοντικά ζητήματα που δεν καλύπτονται από την περιβαλλοντική άδεια ή άλλες εγκρίσεις ή ζητήματα που πρέπει να εξεταστούν αρμοδίως. Οι προθεσμίες του άρθρου 20 του ν. 4014/2011, καθώς δεν αναφέρονται ως αποκλειστικές, σε συνδυασμό με το άρθρο 10 του ν. 2690/1999, είναι ενδεικτικές για τις υπηρεσίες που διενεργούν την επιθεώρηση.

Ναι Όχι

P35D P25D

7

11 Επαλήθευση συμμόρφωσης με το Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών

Αρμόδιος διεκπεραίωσης Αρμόδιος Υπάλληλος

Τρόπος Υλοποίησης Έλεγχος

Περιγραφή Με την πάροδο του χρονοδιαγράμματος του ΠΔΕ της ΟΕΕ ο ελεγχόμενος οφείλει να υποβάλλει στην υπηρεσία Δήλωση Συμμόρφωσης η οποία πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα απαραίτητα τεκμήρια για την επιβεβαίωση της υλοποίησης των ενεργειών συμμόρφωσης που περιλήφθηκαν στο ΠΔΕ (όπως φωτογραφίες, έγγραφα υπηρεσιών/άδειες, παραστατικά διακίνησης κλπ). Με την παρέλευση της προθεσμίας συμμόρφωσης ακολουθηθεί επαλήθευση της συμμόρφωσης. Σε περίπτωση που δεν υποβληθεί Δήλωση Συμμόρφωσης ή διαπιστωθεί ότι δεν υπάρχει συμμόρφωση, αποστέλλεται έγγραφο στον ελεγχόμενο και καλείται να υποβάλει δήλωση συμμόρφωσης εντός αποκλειστικής προθεσμία 5 ημερών, (άρθρο 3 της Υ.Α. αριθ. ΥΠΕΝ/ΓΔΣΕΕ/22036/219/2024 ). Στην περίπτωση μη συμμόρφωσης ή μη εμπρόθεσμης συμμόρφωσης συντάσσεται Πράξη Βεβαίωσης Παράβασης και επιβάλλονται κυρώσεις (πρόστιμο ή/και άλλο). Σε περίπτωση επαλήθευσης της συμμόρφωσης η Δήλωση Συμμόρφωσης για έργα και δραστηριότητες Α κατηγορίας, αναρτάται στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο του Υπουργείου και για έργα και δραστηριότητες Β κατηγορίας αναρτάται στην ιστοσελίδα της οικίας Περιφέρειας όπως και για Έργα ή δραστηριότητες για τα οποία δεν απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση και θεωρούνται για τις ανάγκες εφαρμογής του ΜΕΣ ως Β κατηγορίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης και παύει ο έλεγχος.

Σημειώσεις Η προθεσμία για συμμόρφωση με το ΠΔΕ μπορεί να είναι μέχρι 12 μήνες. Ο ελεγχόμενος δύναται να ζητήσει αιτιολογημένη παράταση υλοποίησης του ΠΔΕ. Η παράταση μπορεί να δοθεί μόνο για χρονικό διάστημα τέτοιο ώστε, η συνολική προθεσμία της συμμόρφωσης, από την ημερομηνία έναρξης του ΠΔΕ, δεν υπερβαίνει το ένα (1) έτος. Ειδικά για έργα και δραστηριότητες της Οδηγίας 2010/75/EU (IED) η προθεσμία μπορεί να είναι μέχρι 3 έτη, μετά από αιτιολογημένο αίτημα του ελεγχόμενου, το οποίο εφόσον γίνεται δεκτό εκδίδεται κοινή απόφαση των Γενικών Δ/ντων του Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών και της Γενικής Δ/νσης Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ. Σύμφωνα με το άρθρο 3, παρ. 5 της ΥΑ ΥΠΕΝ/ΓΔΣΕΕ/22036/219 /2024 κατά το χρονικό διάστημα εφαρμογής του ΠΔΕ, και μέχρι την συμπλήρωση της προθεσμίας που έχει ταχθεί προς συμμόρφωση, μπορεί να διενεργηθεί νέος έλεγχος από τις αρμόδιες αρχές αποκλειστικά για τον έλεγχο της εφαρμογής του ΠΔΕ ή τον έλεγχο άλλων στοιχείων επιθεώρησης. Σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να διενεργηθεί στο διάστημα αυτό, νέος έλεγχος επί των διαπιστωμένων παραβάσεων

Ναι Όχι

P38M P1M

10

12 Βεβαίωση συμμόρφωσης-Ανάρτηση Δήλωσης Συμμόρφωσης

Αρμόδιος διεκπεραίωσης Αρμόδιος Υπάλληλος

Τρόπος Υλοποίησης Χειροκίνητη ενέργεια

Περιγραφή Εφόσον ο ελεγχόμενος απέστειλε Δήλωση Συμμόρφωσης, ελέγχονται από την αρμόδια υπηρεσία όλα τα στοιχεία και στην περίπτωση που γίνουν δεκτά για όλες τις παραβάσεις, τότε η Δήλωση Συμμόρφωσης αποστέλλεται στην αρμόδια αρχή για ανάρτηση. Η ανάρτησή της στο ΗΠΜ επέχει θέση αποδοχής της από την αρμόδια για τους περιβαλλοντικούς ελέγχους αρχή. Η βεβαίωση συμμόρφωσης μπορεί να γίνει και μετά από έλεγχο συμμόρφωσης.

Σημειώσεις Η Δήλωση Συμμόρφωσης αναρτάται στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο (ΗΠΜ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για έργα Α΄ και Β΄ κατηγορίας που είναι καταχωρημένα στο ΗΠΜ . Για έργα και δραστηριότητες Β κατηγορίας που δεν είναι καταχωρημένα στο ΗΠΜ, η βεβαίωση συμμόρφωσης αναρτάται στην ιστοσελίδα της οικίας Περιφέρειας, όπως και για Έργα ή δραστηριότητες για τα οποία δεν απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση και θεωρούνται για τις ανάγκες εφαρμογής του ΜΕΣ ως έργα Β κατηγορίας. Μετά την πλήρη λειτουργία του ΗΠΜ το σύνολο των εγγράφων της περιβαλλοντικής επιθεώρησης θα αναρτάται στο ΗΠΜ

Ναι Ναι

P30D P10D

11

13 Μη συμμόρφωση- Σύνταξη 1ης ΠΒΠ

Αρμόδιος διεκπεραίωσης Αρμόδιος Υπάλληλος

Τρόπος Υλοποίησης Χειροκίνητη ενέργεια

Περιγραφή Στην περίπτωση που διαπιστωθεί μη συμμόρφωση έστω και σε μία παράβαση, μετά την παρέλευση του χρόνου υλοποίησης του ΠΔΕ, συντάσσεται ΟΕΕ/ΠΒΠ. Η ΟΕΕ/ΠΒΠ περιλαμβάνει την τεκμηρίωση και βεβαίωση της παράβασης, νέο ΠΔΕ, καθώς και εισήγηση προστίμου. Το ύψος του εισηγούμενου προστίμου υπολογίζεται σύμφωνα με το Μοντέλο Ενεργειών Συμμόρφωσης της Υ.Α. ΥΠΕΝ/ΓΔΣΕΕ/22036/219/2024 όπως τροποποιήθηκε με την ΥΑ ΥΠΕΝ/ΣΕΝΕ/60932/3707/2025. Εφόσον όμως έχουν διαπιστωθεί παραβάσεις βάσει άρθρου 66 του Ν. 4819/2021 όπως ισχύει, τότε επιβάλλεται το προβλεπόμενο πρόστιμο το εν λόγω άρθρο, χωρίς να απαιτείται η αξιολόγησης της σοβαρότητας της παράβασης.

Σημειώσεις Η ΟΕΕ/ΠΒΠ αποστέλλεται στον ελεγχόμενο, στον αρμόδιο Εισαγγελέα για την άσκηση κατά την κρίση του τυχόν ποινικών διώξεων, στον αρμόδιο για την υπογραφή της απόφασης προστίμου, στην υπηρεσία που χορηγεί την άδεια λειτουργίας, την περιβαλλοντική άδεια, καθώς και σε κάθε άλλη αρμόδια αρχή ή φορέα που πρέπει να λάβει γνώση. Με το ΠΔΕ ο ελεγχόμενος καλείται εκ νέου να συμμορφωθεί εντός συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος. Η προθεσμία για συμμόρφωση με το ΠΔΕ μπορεί να είναι μέχρι 12 μήνες. Ειδικά για έργα και δραστηριότητες της Οδηγίας 2010/75/EU (IED) η προθεσμία μπορεί να είναι μέχρι 3 έτη, μετά από σχετικό αιτιολογημένο αίτημα του ελεγχόμενου και έκδοση κοινής αιτιολογημένης απόφασης των Γενικών Δ/ντων Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών και Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ . Με την πάροδο του χρονοδιαγράμματος ο ελεγχόμενος οφείλει να υποβάλλει στην υπηρεσία Δήλωση Συμμόρφωσης που πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα απαραίτητα τεκμήρια για την επιβεβαίωση της υλοποίησης των ενεργειών συμμόρφωσης που περιλήφθηκαν στο ΠΔΕ (όπως φωτογραφίες, έγγραφα υπηρεσιών/άδειες, παραστατικά διακίνησης κλπ). Με την παρέλευση της προθεσμίας συμμόρφωσης ακολουθεί επαλήθευση της συμμόρφωσης, η οποία μπορεί να γίνει είτε με αυτοψία συμμόρφωσης είτε με εξέταση των στοιχείων που προσκόμισε ο ελεγχόμενος. Σε περίπτωση που δεν υποβληθεί Δήλωση Συμμόρφωσης ή διαπιστωθεί ότι δεν υπάρχει συμμόρφωση, αποστέλλεται έγγραφο στον ελεγχόμενο και καλείται να υποβάλει δήλωση συμμόρφωσης εντός αποκλειστικής προθεσμία 5 ημερών, (άρθρο 3 της Υ.Α. αριθ. ΥΠΕΝ/ΓΔΣΕΕ/22036/219/2024 ). Στην περίπτωση μη συμμόρφωσης ή μη εμπρόθεσμης συμμόρφωσης συντάσσεται Πράξη Βεβαίωσης Παράβασης και επιβάλλονται κυρώσεις (πρόστιμο ή/και άλλο). Στις περιπτώσεις που διαπιστώνονται παραβάσεις των παρ. 5, 6, 10 και 10Α του άρθρου 66 του Ν. 4819/2021 (129 Α΄) , το ύψος του οποίου καθορίζεται στις ανωτέρω διατάξεις, οπότε για αυτές τις παραβάσεις επιβάλλεται απευθείας πρόστιμο. Για το λόγο αυτό στις εν λόγω περιπτώσεις και ανεξάρτητα από την κατηγορία σοβαρότητας της παράβασης, η ΠΒΠ περιέχει για τις συγκεκριμένες παραβάσεις εισήγηση για επιβολή προστίμου, το ύψος του οποίου προσδιορίζεται από τις ανωτέρω διατάξεις και όχι σύμφωνα με την Υ.Α. ΜΕΣ ΥΠΕΝ/ΓΔΣΕΕ/22036/219/2024 όπως ισχύει. Η ΠΒΠ συντάσσεται εντός 45 ημερών από την παρέλευση της προθεσμίας για απολογία. Για έργα και δραστηριότητες της Οδηγίας 2010/75/EU (IED) η προθεσμία είναι 4 μήνες από την αυτοψία. Στις προθεσμίες αυτές δεν προσμετράται το χρονικό διάστημα για την προσκόμιση πρόσθετων στοιχείων, τυχόν αναλύσεων κλπ. Οι προθεσμίες του άρθρου 20 του ν. 4014/2011, καθώς δεν αναφέρονται ως αποκλειστικές, σε συνδυασμό με το άρθρο 10 του ν. 2690/1999, είναι ενδεικτικές για τις υπηρεσίες που διενεργούν την επιθεώρηση. Η ΠΒΠ αναρτάται στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο (ΗΠΜ) του ΥΠΕΝ για έργα και δραστηριότητες Α΄ και Β΄ κατηγορίας, τα οποία είναι καταχωρημένα στο ΗΠΜ. Για έργα Β ΄ κατηγορίας που δεν είναι καταχωρημένα στο ΗΠΜ η ΟΕΕ/ΠΒΠ αναρτάται στην ιστοσελίδα της οικίας Περιφέρειας, όπως και για Έργα ή δραστηριότητες για τα οποία δεν απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση και θεωρούνται για τις ανάγκες εφαρμογής του ΜΕΣ ως έργα Β κατηγορίας. Μετά την πλήρη λειτουργία του ΗΠΜ το σύνολο των εγγράφων της περιβαλλοντικής επιθεώρησης θα γίνεται στο ΗΠΜ. Η ΠΒΠ υπογράφεται από τον Προϊστάμενο της εκάστοτε υπηρεσίας που διενεργεί τον έλεγχο.

Ναι Όχι

P60D P30D

11

14 Έκδοση Απόφασης επιβολής κυρώσεων

Αρμόδιος διεκπεραίωσης Αρμόδια Γενική Διεύθυνση

Τρόπος Υλοποίησης Ψηφιακή υπογραφή

Περιγραφή Οι ΠΒΠ για σημαντικές/πολύ σημαντικές παραβάσεις ή για χαμηλές/μέτριες παραβάσεις χωρίς συμμόρφωση με το ΠΔΕ εμπεριέχουν εισήγηση για την επιβολή προστίμου. Στις περιπτώσεις που η εισήγηση γίνεται από τα δύο Σώματα Επιθεώρησης Βορείου ή Νοτίου Ελλάδος, ή το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικής Ζημίας, η Απόφαση επιβολής κυρώσεων υπογράφεται από τον αρμόδιο Υπουργό Περιβάλλοντος (άρθρο 21 του Ν. 4014/20) και πλέον δυνάμει του άρθρου 109 του Ν. 4622/2019, από τη Γενική Διευθύντρια του Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών του ΥΠΕΝ. Για τις λοιπές υπηρεσίες ισχύει η παράγραφος 2 του άρθρου 21 του Ν. 4014/2011. Στην περίπτωση που έλεγχος διενεργείται από άλλη αρμόδια υπηρεσία του άρθρου 20 του ν. 4014/2011, η Απόφαση Επιβολής προστίμου υπογράφεται ανάλογα με το ύψος του προστίμου ως εξής: Από τον οικείο Περιφερειάρχη, εφόσον το ύψος του προστίμου ανέρχεται έως και τις διακόσιες χιλιάδες (200.000) ευρώ. β) Από τον Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης, εφόσον το ύψος του προστίμου κυμαίνεται μεταξύ διακοσίων χιλιάδων (200.000) ευρώ έως και τις πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ. γ) Από το αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εφόσον το ύψος του προστίμου υπερβαίνει τις πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ. Εφόσον σε ΠΒΠ περιλαμβάνεται εισήγηση επιβολής προστίμου, το ύψος του οποίου υπερβαίνει τις πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ, τότε, η ΠΒΠ αποστέλλεται έντυπα αλλά και ηλεκτρονικά (σε επεξεργάσιμη μορφή) στο Γραφείο του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και στη Γενική Δ/νση Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών του ΥΠΕΝ, προκειμένου να εκδοθεί η σχετική απόφαση επιβολής προστίμου. Το σχέδιο της σχετικής απόφασης συντάσσεται από το αρμόδιο Σώμα Επιθεώρησης.

Σημειώσεις Κατά της απόφασης προστίμου επιτρέπεται προσφυγή ενώπιον του αρμόδιου Διοικητικού Πρωτοδικείου, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 53 του Ν. 3900/2010 (ΦΕΚ 213 Α΄/17-12-2010), εντός 60 ημερών από την ημέρα κοινοποίησής της στον παραβάτη, σύμφωνα με το άρθρο 66 του Ν. 2717/1999 (ΦΕΚ 97Α΄/17-05-1999). Ο έλεγχος παύει όταν διαπιστωθεί η συμμόρφωση των περιβαλλοντικών παραβάσεων. Διαφορετικά συντάσσεται ΠΒΠ, η οποία δεν περιλαμβάνει χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση του ΠΔΕ, και η οποία κοινοποιείται στην αρμόδια εισαγγελική αρχή, στην αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή και σε τυχόν εποπτεύουσες αρχές για τις δικές τους κατά αρμοδιότητα ενέργειες και παύει η διαδικασία (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι, κεφ. Ε της ΥΑ ΥΠΕΝ/ΓΔΣΕΕ/22036/219/2024) Σύμφωνα με την παρ. 1β του άρθρου 21 του Ν. 4014/2011, στην περίπτωση που διαπιστωθεί για τρίτη συνεχόμενη φορά η παράβαση έλλειψης ΠΠΔ επιβάλλεται αναστολή λειτουργίας, βάσει της παρ. 6 του άρθρου 21 του ν. 4014/2011. Η αναστολή λειτουργίας επιβάλλεται, με βάση της παρ. 1 (σημείο γ) του ίδιου άρθρου, μετά από εισήγηση της αρμόδιας για την περιβαλλοντική επιθεώρηση αρχής. Στην περίπτωση αυτή δεν επιβάλλεται πρόστιμο για τη συγκεκριμένη παράβαση της έλλειψης ΠΠΔ, αλλά γίνεται εισήγηση για την εφαρμογή της κύρωσης της προσωρινής διακοπής λειτουργίας. Για την εισήγηση αυτή πρέπει να έχει ακολουθηθεί η διαδικασία περιβαλλοντικού ελέγχου που προβλέπεται στο άρθρο 20 του Ν. 4014/2011. Όπως αναφέρεται στην ενότητα (Ε) του Παραρτήματος της Υ.Α. ΥΠΕΝ/ΓΔΣΕΕ/22036/219/2024 η ΠΒΠ, η οποία θα περιέχει και την εισήγηση για την αναστολή λειτουργίας, κοινοποιείται στην αρμόδια αρχή ή το όργανο που εξέδωσε την άδεια, ή την έγκριση, ή τη γνωστοποίηση κατασκευής ή λειτουργίας του έργου ή έναρξης της δραστηριότητας ή, κατά περίπτωση, την ανανέωση αυτών, για περαιτέρω ενέργειες κατά αρμοδιότητα» με βάση τις προβλέψεις της παρ. 6 του άρθρου 21 του Ν. 4014/2011.

Όχι Όχι

P6M P1M

15 Επαλήθευση υλοποίησης ΠΔΕ μετά από ΠΒΠ

Ναι Όχι

14

16 Βεβαίωση τελικής συμμόρφωσης

Ναι Ναι

15

17 Μη συμμόρφωση- Σύνταξη 2ης ΠΒΠ

Ναι Όχι

15

18 Έκδοση 2ης Απόφασης προστίμου

Ναι Ναι

17